Zbroja

Abyśmy „mogli się ostać wobec podstępnych zakusów diabła”. Ef 6,11 (BT), Biblia radzi: „...weźcie na siebie pełną zbroję Bożą”. Ef 6,13 (BT) i módlcie się, aby Bóg wyposażył was „...we wszystko dobre, abyście spełnili wolę jego, sprawując w nas to, co miłe jest w oczach jego, przez Jezusa Chrystusa...”. Hbr 13,21 (BW).

Z jakich elementów składa się Boża zbroja? Biblia mówi: „Stańcie więc [do walki] przepasawszy biodra wasze prawdą i oblókłszy pancerz, którym jest sprawiedliwość, a obuwszy nogi w gotowość [głoszenia] dobrej nowiny o pokoju. W każdym położeniu bierzcie wiarę jako tarczę, dzięki której zdołacie zgasić wszystkie rozżarzone pociski Złego. Weźcie też hełm zbawienia i miecz Ducha, to jest słowo Boże”. Ef 6,14-17 (BT).

W walce z szatanem pomaga nam Bóg, dlatego Biblia mówi: „...bądźcie mocni w Panu – siłą Jego potęgi”. Ef 6,10 (BT), ponieważ tylko „W Bogu dokonamy czynów pełnych mocy...”. Ps 60,14 (BT).

Walka, do której musimy przywdziać kompletną zbroję, jest bojem duchowym. Biblia mówi: „Nie toczymy bowiem walki przeciw krwi i ciału, lecz przeciw Zwierzchnościom, przeciw Władzom, przeciw rządcom świata tych ciemności, przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach niebieskich”. Ef 6,12 (BT). Ponieważ konflikt ten stanowi o naszym „być albo nie być” w wieczności, nie można go lekceważyć i nie można umniejszać przebiegłości szatana.

Jednak bez względu na strategie, jakie stosuje szatan, Biblia mówi, żeby przepasać „...biodra wasze prawdą...”. Ef 6,14 (BW). A ponieważ „Prawda jest w Jezusie”. Ef 4,21 (BT), to „Jak prawda Chrystusowa jest we mnie, tak tej chluby nikt mi nie odbierze...”. 2 Kor 11,10 (BW). „...żadne kłamstwo nie wywodzi się z prawdy”. 1 J 2,21 (BW), dlatego trwając w prawdzie, jesteśmy bezpieczni w Chrystusie i skutecznie odpieramy ataki szatana, który „...jest kłamcą i ojcem kłamstwa”. J 8,44 (BT).

Musimy oblec się w specjalny pancerz, „...którym jest sprawiedliwość”. Ef 6,14 (BT), podobnie jak walczący ze złem Pan, który „Przywdział sprawiedliwość jak pancerz...”. Iz 59,17 (BT). A „Jeżeli wiecie, że (Pan) jest sprawiedliwy, to uznajcie również, że każdy, kto postępuje sprawiedliwie, pochodzi od Niego”. 1 J 2,29 (BT). Przywdziewać duchowy pancerz oznacza oblekanie się w sprawiedliwość Jezusa, który „...grzechy nasze sam na ciele swoim poniósł na drzewo, abyśmy, obumarłszy grzechom, dla sprawiedliwości żyli”. 1 P 2,24 (BW), gdyż „...sprawiedliwy z wiary żyć będzie”. Rz 1,17 (BW).

Zbroja bez odpowiedniego obuwia nie byłaby kompletna, dlatego Biblia mówi, aby obuć „...nogi w gotowość [głoszenia] dobrej nowiny o pokoju”. Ef 6,15 (BT). Na drodze głoszenia Ewangelii możemy ranić stopy o niejedną przeszkodę i przeciwność, gdyż szatan będzie wszelkimi sposobami zapobiegał jej rozprzestrzenianiu. Jednak Biblia mówi: „O jak są pełne wdzięku... nogi zwiastuna radosnej nowiny, który ogłasza pokój, zwiastuje szczęście, który obwieszcza zbawienie...”. Iz 53,7 (BT).

Kolejnym elementem zbroi jest tarcza wiary. Biblia mówi, że to Bóg „...jest tarczą dla wszystkich, którzy mu ufają”. 2 Sm 22,31 (BW), „A wiara jest pewnością tego, czego się spodziewamy, przeświadczeniem o tym, czego nie widzimy”. Hbr 11,1 (BW). Jedną z najskuteczniejszych broni szatana jest osłabienie tej pewności i tego przeświadczenia. Trzymając razem z Panem tarczę wiary, zabezpieczamy się przed możliwością jej osłabienia, gdyż z Bożej „życzliwości... podnosi się siła nasza. Do Pana bowiem należy tarcza nasza”. Ps 89,18-19 (BW). Dlatego Biblia radzi: „W każdym położeniu bierzcie wiarę jako tarczę, dzięki której zdołacie zgasić wszystkie rozżarzone pociski Złego”. Ef 6,16 (BT). „Wy bowiem jesteście przez wiarę strzeżeni mocą Bożą dla zbawienia, gotowego objawić się w czasie ostatecznym”. 1 P 1,5 (BT).

Biblia mówi: „Weźcie też hełm zbawienia...”. Ef 6,17 (BT). Stając do ostatecznej walki ze złem, Pan „hełm zbawienia włożył na swą głowę”. Iz 59,17 (BT). Hełm jest więc bardzo ważnym elementem zbroi, ochrania bowiem właściwy sposób myślenia, pozwalając badać „duchy, czy są z Boga, gdyż wielu fałszywych proroków pojawiło się na świecie”. 1 J 4,1 (BT). Zatem „Strzeżcie się, żeby was nie zwiedziono”. Łk 21.8 (BT). Zakładajcie hełm, „abyście umieli rozróżnić, co jest wolą Bożą, co jest dobre, miłe i doskonałe”. Rz 12,2 (BW).

Niezbędną częścią zbroi jest „...miecz Ducha, to jest słowo Boże”. Ef 6,17 (BT). Słowo to „ma moc zbawić dusze wasze”. Jk 1,21 (BT), Pan może też „tchnieniem swoich warg (uśmiercić) bezbożnego”. Iz 11,4 (BT). Miecz jest więc tym elementem zbroi, który służy nie tylko do obrony, lecz i atakowania, „Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca”. Hbr 4,12 (BT). Aby zachować właściwe pragnienia i myśli serca, warto, za przykładem Pana Jezusa powoływać się na słowa Boga, nie wdając się w dyskusje. A tak Pan Jezus odpowiadał szatanowi: „...Napisane jest...”; „...Ale jest napisane także...”; „...Idź precz, szatanie! Jest bowiem napisane...”; „Wtedy opuścił Go diabeł...”. Mt 4,4.7.10-11 (BT).

Idealnym „łącznikiem” wszystkich elementów zbroi jest modlitwa, stąd zalecenie: „...Przy każdej sposobności módlcie się w Duchu!”. Ef 6,18 (BT). Bez „...wszelakiej modlitwy i błagania...”.Ef 6,18 (BT) odpieranie ataków szatana jest niemożliwe, modlitwa bowiem jest formą walki z szatanem, o czym zapewniał apostoł Paweł: „Proszę was tedy, bracia, przez Pana naszego, Jezusa Chrystusa, i przez miłość Ducha, abyście wespół ze mną walczyli w modlitwach, zanoszonych za mnie do Boga”. Rz 15,30 (BW), a kończąc List do Kolosan, napisał: „Pozdrawia was rodak wasz Epafras, sługa Chrystusa Jezusa zawsze walczący za was w modlitwach...”. Kol 4,12 (BT). Pamiętajmy, że „...Wiele może usilna modlitwa sprawiedliwego”. Jk 5,16 (BW).

Każdy dzień jest dniem walki z szatanem, „Dlatego weźcie na siebie pełną zbroję Bożą, abyście w dzień zły zdołali się przeciwstawić i ostać, zwalczywszy wszystko”. Ef 6,13 (BT). „Bądźmy trzeźwi, odziani w pancerz wiary i miłości oraz hełm nadziei zbawienia. Ponieważ nie przeznaczył nas Bóg, abyśmy zasłużyli na gniew, ale na osiągnięcie zbawienia przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, który za nas umarł, abyśmy, czy żywi, czy umarli, razem z Nim żyli”. 1 Tes 5,18-10 (BT).

Zwróćmy uwagę na to, że pełna zbroja umożliwia każdemu z nas przeciwstawić się i ostać, zwalczywszy wszystko, gdyż dopiero w kompletnej zbroi jesteśmy „mocni w Panu – siłą Jego potęgi...”. Ef 6,10 (BT).

Zbrojenie się do walki z szatanem w jakąkolwiek „ludzką zbroję” jest bezsensowne. To przebiegły przeciwnik. Do walki z nim potrzebna jest Boża mądrość, bo taka „Mądrość jest lepsza, niż zbroja...”. Koh 9,18 (BW). Kierując się Bożą mądrością, zastosujemy się do rady: „Bądźcie trzeźwi, czuwajcie! Przeciwnik wasz, diabeł, chodzi wokoło jak lew ryczący, szukając kogo by pochłonąć. Przeciwstawcie mu się, mocni w wierze.... A Bóg wszelkiej łaski, który was powołał do wiecznej swej chwały w Chrystusie... sam was do niej przysposobi, utwierdzi, umocni, na trwałym postawi gruncie. Jego jest moc na wieki wieków...”. 1 P 5,8-11 (BW). „Chociaż bowiem w ciele pozostajemy, nie prowadzimy walki według ciała, gdyż oręż bojowania naszego nie jest z ciała, lecz posiada moc burzenia...”. 2 Kor 103-5 (BT).

Podsumowanie. Nie ma innej drogi do zbawienia jak droga z Chrystusem i w Chrystusie. Nie oznacza to, że i na niej się nie potkniemy, jednak pełna zbroja uchroni nas przed upadkiem, gdyż „Pan podtrzymuje wszystkich, którzy padają...”. Ps 145,14 (BT), albowiem „...jesteście przez wiarę strzeżeni mocą Bożą dla zbawienia, gotowego objawić się w czasie ostatecznym… Dlatego przepasawszy biodra waszego umysłu, [bądźcie] trzeźwi, miejcie doskonałą nadzieję na łaskę, która wam przypadnie przy objawieniu Jezusa Chrystusa. Bądźcie] jak posłuszne dzieci. Nie stosujcie się do waszych dawniejszych żądz, gdy byliście nieświadomi, ale w całym postępowaniu stańcie się wy również świętymi na wzór Świętego, który was powołał, gdyż jest napisane: Świętymi bądźcie, bo Ja jestem święty”. 1 P 1,5.13-16 (BT). Pamiętając o czujności, nie dajmy się zaskoczyć, codziennie przywdziewajmy kompletną zbroję, która jest gwarancją zwycięstwa w Panu. Dlatego „Zrzuć swą troskę na Pana, a On cię podtrzyma; nie dopuści nigdy, by miał się zachwiać sprawiedliwy”. Ps 55,23 (BT).

Miasta ucieczki

W starotestamentowym państwie izraelskim zabójstwo miało być karane śmiercią: „Ktokolwiek zabije człowieka, będzie ukarany śmiercią… Jednakowo będziecie sądzić i przybyszów, i tubylców, bo Ja jestem Pan, Bóg wasz!”. Kpł 24,17.22.15 (BT). „Twe oko nie będzie miało litości. Życie za życie […]”. Pwt 19,21 (BT).

Bóg, Dawca życia, uczył jednak, jak wielką wartość ma dla Niego życie ludzkie. Biblia mówi: „Przypatrzcie się ptakom w powietrzu: nie sieją ani żną i nie zbierają do spichrzów, a Ojciec wasz niebieski je żywi. Czyż wy nie jesteście ważniejsi niż one?”. Mt 6,26 (BT) oraz: „Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne”. J 3,16 (BT). I dlatego nie zawsze stosowano zasadę „Życie za życie”. Pwt 19,21 (BT).

W sytuacji, gdy człowiek nieumyślnie przyczynił się do czyjejś śmierci: „[W tym jednak wypadku], gdy nie czyhał na niego, a tylko Bóg dopuścił, że sam wpadł w ręce...”. Wj 21,13 (BT), mógł schronić się w miastach ucieczki, żeby uniknąć mściciela krwi. Biblia mówi: „Będą one dla was schronieniem przed mścicielem krwi. Do jednego z tych miast powinien uciec zabójca: zatrzyma się u wejścia i przedstawi swoją sprawę starszym tego miasta. Przyjmą go oni do miasta i wyznaczą mu miejsce, by mógł mieszkać wśród nich. Jeśli mściciel krwi będzie go ścigał, nie wydadzą go w jego ręce, ponieważ nierozmyślnie zabił swego bliźniego, do którego od dawna nie żywił nienawiści”. Joz 20,3-5 (BT).

Izraelici zbudowali sześć takich miast, jedno na dwa plemiona. Nieumyślny zabójca miał prawo wyboru jednego z nich. Biblia mówi: „Co do miast, które macie ustanowić, to powinniście mieć sześć miast ucieczki. Trzy miasta za Jordanem i trzy w ziemi Kanaan będą służyć za miasta ucieczki”. Lb 35,13-14 (BT). „I wydzielili na ten cel Kedesz w Galilei na pogórzu Naftaliego, Sychem na pogórzu Efraima i Kiriat-Arba, to znaczy Hebron, na pogórzu judzkim. Z tamtej strony Jordanu na wschód od Jerycha wyznaczyli Beser na pustyni, na równinie należącej do plemienia Rubena, Ramot w Gilead, należącym do plemienia Gada i Golan w Baszanie, należącym do plemienia Manassesa. To były miasta wyznaczone dla wszystkich synów izraelskich i dla obcych przybyszów zamieszkałych wśród nich, aby mógł się tam schronić każdy, kto zabił człowieka nieumyślnie, i nie musiał zginąć z ręki mściciela krwi, dopóki nie stanie przed zborem”. Joz 20,7-9 (BT). „Drogę do nich utrzymasz w dobrym stanie i na trzy części podzielisz obszar kraju, który ci daje Pan, Bóg twój, aby tam schronienie znalazł każdy zabójca”. Pwt 19,3 (BT).

Co trzeba było zrobić, by znaleźć się w mieście ucieczki? Biblia mówi: „zabójca: zatrzyma się u wejścia i przedstawi swoją sprawę starszym tego miasta. Przyjmą go oni do miasta i wyznaczą mu miejsce, by mógł mieszkać wśród nich”. Joz 20,4 (BT).

Jak długo można było przebywać w miastach ucieczki? Biblia mówi: „Zabójca powinien pozostać w tym mieście, dopóki nie stanie przed sądem zgromadzenia [i] aż do śmierci najwyższego kapłana, który w tym czasie będzie sprawował czynności. Wtedy dopiero może zabójca wrócić do swego miasta i do swego domu w mieście, z którego uciekł”. Joz 20,6 (BT). „Do śmierci bowiem arcykapłana winien zabójca przebywać w swoim mieście ucieczki. Natomiast po śmierci arcykapłana może wrócić do swojej dziedzicznej posiadłości”. Lb 35,28 (BT).

Nieposłuszeństwo Bożym nakazom można było przypłacić utratą życia, Biblia bowiem mówi: „Gdy jednak zabójca opuści obręb swego miasta ucieczki, do którego się schronił, i gdy go mściciel krwi spotka poza obrębem miasta ucieczki, wtedy mściciel krwi nie zaciąga winy, gdy zgładzi zabójcę”. Lb 35,26-27 (BT).

Pobyt w miastach ucieczki nie podlegał innemu wykupowi jak tylko przez śmierć arcykapłana. Biblia mówi: „Nie możecie przyjmować żadnego okupu za życie zabójcy, który winien jest śmierci. Musi zostać zabity. Nie możecie również od tego, który się schronił do miasta ucieczki, przyjmować żadnego okupu w tym celu, by mógł wrócić przed śmiercią arcykapłana i mieszkać w [swojej] ojcowiźnie”. Lb 35,31-32 (BT).

Dlaczego tak szczegółowo rozpisujemy się na temat miast ucieczki? Ponieważ dla nas mają one znaczenie symboliczne. Zwróćmy uwagę na to, że droga do miast była utrzymywana w dobrym stanie, że miasta były dostępne dla każdego potrzebującego, że kres życia arcykapłana był darem życia i wolności dla przestępcy. Jest to doskonała ilustracja planu zbawienia. Bo czyż Bóg nie pragnie naszego ocalenia? Pragnie i dlatego przygotował dla nas miasto schronienia oraz przepisy z nim związane. Biblia mówi: „Jest to rzecz dobra i miła przed Bogiem, Zbawicielem naszym, który chce, aby wszyscy ludzie byli zbawieni i doszli do poznania prawdy. Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus, który siebie samego złożył jako okup za wszystkich...”. 1 Tm 2,3-6 (BT).

Czyż w planie zbawienia podstawą nie jest wiara w Jezusa jako Zbawiciela? Miasto ucieczki jest doskonałym symbolem Jezusa, który dla każdego grzesznika jest drogą, bramą, schronieniem i życiem – jest miastem ucieczki na czas życia ziemskiego. Jezus mówi: „Ja jestem drogą... Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie”. J 14,6 (BT). Jeśli wejdziesz na tę drogę, na pewno dojdziesz do właściwej bramy, którą jest Pan Jezus: „Ja jestem bramą owiec”. J 10,7 (BT). Co więcej, mimo że „zapłatą za grzech jest śmierć” Rz 6,23 (BT), to wejście do miasta ucieczki oznacza ułaskawienie dzięki krwi Jezusa:, „a łaska przez Boga dana to życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym”. Rz 6,23 (BT). „Ja jestem bramą. Jeżeli ktoś wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony...”. J 10,9 (BT).

Jest jeszcze jeden warunek – u bram miasta należy wyznać swoją winę. Biblia mówi: „Jeżeli wyznajemy nasze grzechy, [Bóg] jako wierny i sprawiedliwy odpuści je nam i oczyści nas z wszelkiej nieprawości”. 1 J 1,9 (BT). Mściciel nie ma już do nas dostępu, naszemu życiu nic nie zagraża, gdyż Jezus jest nie tylko drogą, ale „i życiem”. J 14,6 (BT).

Żebyśmy my, grzesznicy, mogli schronić się w Jezusie – naszym mieście ucieczki, On oddał za to Swoje życie. Biblia mówi: „nie rzeczami znikomymi, srebrem albo złotem, zostaliście wykupieni z marnego postępowania waszego, przez ojców wam przekazanego, lecz drogą krwią Chrystusa, jako baranka niewinnego i nieskalanego”. 1 P 1,18-19 (BW). „Albowiem objawiła się łaska Boża, zbawienna dla wszystkich ludzi, nauczając nas, abyśmy wyrzekli się bezbożności i światowych pożądliwości i na tym doczesnym świecie wstrzemięźliwie, sprawiedliwie i pobożnie żyli, oczekując błogosławionej nadziei i objawienia chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego, Chrystusa Jezusa, który dał samego siebie za nas, aby nas wykupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud na własność, gorliwy w dobrych uczynkach”. Tt 2,11-14 (BT).

Pan Jezus oddał życie za każdego człowieka, każdy więc może wejść do miasta, którym jest On sam. A kiedy grzesznik „wejdzie i wyjdzie... znajdzie paszę”. J 10,9 (BT), otrzyma dziedzictwo – życie wieczne. W Starym Testamencie Bóg powiedział do Izraelitów: „Ja sam daję wam... w dziedzictwo, ziemię opływającą w mleko i miód”. Kpł 20,24 (BT), „Podzielicie losem ziemię jako dziedzictwo dla poszczególnych pokoleń”. Lb 33,54 (BT). To dziedzictwo tracili zabójcy chroniący się w mieście ucieczki na określony czas, jak my, grzesznicy utraciliśmy możliwość życia w Edenie, naszym dziedzictwie. Jednak nadchodził czas, gdy starotestamentowy zabójca mógł wyjść z miasta i wrócić do swojego dziedzictwa: „Natomiast po śmierci arcykapłana może wrócić do swojej dziedzicznej posiadłości”. Lb 35,28 (BT). Analogicznie, kiedy czas naszego ziemskiego życia się skończy, wyjdziemy z miasta ucieczki i wejdziemy do odnowionego dziedzictwa, które Jan opisał następująco: „I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma. I Miasto Święte - Jeruzalem Nowe ujrzałem zstępujące z nieba od Boga, przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty dla swego męża. I usłyszałem donośny głos mówiący od tronu: Oto przybytek Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni Jego ludem, a On będzie ‘BOGIEM Z NIMI’. I otrze z ich oczu wszelką łzę, a śmierci już odtąd nie będzie. Ani żałoby, ni krzyku, ni trudu już [odtąd] nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły. I rzekł Zasiadający na tronie: Oto czynię wszystko nowe… Ja pragnącemu dam darmo pić ze źródła wody życia. Zwycięzca to odziedziczy i będę Bogiem dla niego, a on dla mnie będzie synem”. Ap 21,1-7 (BT).

Jeśli jednak zabójca nie schroni się w mieście ucieczki lub nie przyjmie warunków jego opuszczenia, czyli ofiary Jezusa, będzie miał „udział w jeziorze gorejącym ogniem i siarką. To jest śmierć druga”. Ap 21,8 (BT), razem z tchórzami, niewiernymi, obmierzłymi, zabójcami, rozpustnikami, guślarzami, bałwochwalcami i wszelkimi kłamcami (Ap 21,8), ponieważ mścicielem krwi jest sprawiedliwość Boża. Biblia mówi: „Boże, Mścicielu, Panie, Boże, Mścicielu, ukaż się! Powstań Ty, który sądzisz ziemię...”. Ps 94,1 (BT). A sądzi każdego, albowiem „wszyscy są pod wpływem grzechu, jak napisano: Nie ma ani jednego sprawiedliwego...”. Rz 3,9-10 (BW). Jeśli się więc nie schronimy w mieście ucieczki, jesteśmy jako grzesznicy w ogromnym niebezpieczeństwie, ponieważ „nie masz w żadnym innym zbawienia; albowiem nie masz żadnego imienia pod niebem, danego ludziom, przez które byśmy mogli być zbawieni”. Dz 4,12 (BG). Dlatego, jeżeli „ustami swoimi wyznasz, że Jezus jest Panem, i w sercu swoim uwierzysz, że Bóg Go wskrzesił z martwych – osiągniesz zbawienie”. Rz 10,9 (BT).

W naszym mieście ucieczki, w Jezusie, otrzymamy uwolnienie z niewoli grzechu. Biblia mówi: „Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu. A niewolnik nie przebywa w domu na zawsze, lecz Syn przebywa na zawsze. Jeżeli więc Syn was wyzwoli, wówczas będziecie rzeczywiście wolni”. J 8,34-36 (BT).

Spotykamy się z określeniem, że Bóg Starego Testamentu był srogim Bogiem, ponieważ za przelaną krew żądał krwi: „Krew bezcześci ziemię i nie ma innego zadośćuczynienia za krew przelaną, jak tylko krew tego, który ją przelał”. Lb 35,33 (BT). Jednak miasta ucieczki pokazują, że w nich mieszka nie tylko sprawiedliwość Boża, ale i łaska. Sprawiedliwość mówi: „Zapłatą za grzech jest śmierć”. Rz 6,23 (BT). Łaska dawała możliwość wybawienia z tej kary: „łaska przez Boga dana to życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym”. Rz 6,23 (BT). Miasta ucieczki pokazują, że Panu Bogu zależy na ratowaniu nas, grzeszników, że dzięki Jego miłości i łasce przelana krew nie będzie odkupiona naszą krwią, ale „jeśli wzywacie jako Ojca tego, który bez względu na osobę sądzi każdego według uczynków jego, żyjcie w bojaźni przez czas pielgrzymowania waszego, wiedząc, że nie rzeczami znikomymi, srebrem albo złotem, zostaliście wykupieni z marnego postępowania waszego, przez ojców wam przekazanego, lecz drogą krwią Chrystusa, jako baranka niewinnego i nieskalanego”. 1 P 1,17-19 (BW). Dlatego właśnie miasta ucieczki w wyraźny sposób ukazują charakter Pan Boga: „Łaskawość i wierność spotkają się z sobą, ucałują się sprawiedliwość i pokój”. Ps. 85,11 (BT).

Podsumowanie. Droga do miasta ucieczki prowadzi nas, grzeszników, w bezpieczne mury schronienia – w ramiona Zbawiciela. Kto z tego planu nie skorzysta, pozostaje w grzechu, a grzech zamienia Prawo Boże w mściciela, ponieważ: „Zazdrosnym i mszczącym się Bogiem jest Pan; mścicielem jest Pan i Władcą [pełnym] gniewu; Pan mści się nad swymi wrogami i długo się gniewa na swoich nieprzyjaciół. Pan jest cierpliwy, ale i potężny siłą; a oczyszczając – nikogo nie zostawia bez kary”. Na 1,2-3 (BT). „Bóg jest mścicielem tego wszystkiego. (gdyż) Nie powołał nas Bóg do nieczystości, ale do świętości”. 1 Tes 4,6-7 (BT). Biblia więc radzi: „Zabierzcie ze sobą słowa (szczerej skruchy) i nawróćcie się do Pana! Mówcie do Niego: Przebacz nam całą naszą winę, w ten sposób otrzymamy dobro za owoc naszych warg”. Oz 14,3 (BT). I uwierzmy w Jezusa, gdyż „Bóg wielce go wywyższył i obdarzył go imieniem, które jest ponad wszelkie imię, aby na imię Jezusa zginało się wszelkie kolano na niebie i na ziemi, i pod ziemią i aby wszelki język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem, ku chwale Boga Ojca”. Flp 2,9-11 (BT), ponieważ „dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, nie ma już potępienia”. Rz 8,1 (BT).

Chleb

Chleb to podstawowy artykuł spożywczy czasem określany mianem: pożywienie, pokarm. Między innymi o nim mówił Bóg, wypędzając pierwszych ludzi z Edenu: „W pocie więc oblicza twego będziesz musiał zdobywać pożywienie, póki nie wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty”. Rdz 3,19 (BT). Od tego momentu człowiek każdego dnia zabiega o chleb powszedni. Biblia mówi: „…nie jedliśmy za darmo chleba, ale pracowaliśmy w trudzie i zmęczeniu, we dnie i w nocy, aby dla nikogo z was nie być ciężarem”. 2 Tes 3,8 (BT).

Swoistym rodzajem chleba, który nie był zdobywany „w pocie”, była manna zsyłana Izraelitom na pustyni przez Boga: Pan powiedział...: Oto ześlę wam chleb z nieba, na kształt deszczu. I będzie wychodził lud, i każdego dnia będzie zbierał według potrzeby dziennej. Chcę ich także doświadczyć, czy pójdą za moimi rozkazami, czy też nie. Lecz w dniu szóstym zrobią zapas tego, co przyniosą, a będzie to podwójna ilość tego, co będą zbierać codziennie”. Wj 16,4-5 (BT).

Biblia mówi: „Proście, a będzie wam dane…”. Łk 11,9 (BW). W modlitwieOjcze naszprosimy więc: „Chleba... daj nam...”. Mt 6,11 (BT). Liczba mnoga sugeruje, że w prośbie o chleb powinniśmy pamiętać nie tylko o sobie, ale i o innych. Bóg powierza nam dobra: „Błogosławiony Pan; na każdy dzień hojnie nas opatruje dobrami swemi”. Ps 68,20 (BG), którymi powinniśmy się dzielić z bliźnimi. Biblia mówi: „Gdy wydajesz obiad albo wieczerzę, nie zapraszaj swoich przyjaciół ani braci, ani krewnych, ani zamożnych sąsiadów, aby cię i oni nawzajem nie zaprosili, i miałbyś odpłatę. Lecz kiedy urządzasz przyjęcie, zaproś ubogich, ułomnych, chromych i niewidomych. A będziesz szczęśliwy, ponieważ nie mają czym tobie się odwdzięczyć; odpłatę bowiem otrzymasz przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych”. Łk 14,12-14 (BT). „A ten, który daje ziarno siewcy i chleb na pokarm, da i pomnoży zasiew wasz, i przysporzy owoców sprawiedliwości waszej; a tak ubogaceni we wszystko będziecie mogli okazywać wszelką szczodrobliwość...”. 2 Kor 9,10-11 (BT).

Chleb jako pokarm podtrzymujący życie ciała ma w Biblii znaczenie symboliczne, albowiem „Napisane jest: Nie samym chlebem żyje człowiek, lecz każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych”. Mt 4,4 (BT). Powinniśmy zatem dzielić się nie tylko chlebem powszednim, ale i Jezusem, bo: „To jest chleb, który z nieba zstępuje: kto go spożywa, nie umrze”. J 6,50 (BT).

Dzięki społeczności z Panem w modlitwie oraz przez codzienne badanie Słowa Bożego będziemy nakarmieni ze źródła życia. Biblia mówi: „Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świata... Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. Ciało moje jest prawdziwym pokarmem, a Krew moja jest prawdziwym napojem. Kto spożywa moje Ciało i Krew moją pije, trwa we Mnie, a Ja w nim. Jak Mnie posłał żyjący Ojciec, a Ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto Mnie spożywa, będzie żył przeze Mnie”. J 6,51.54-57 (BT).

Czy mowa tu o literalnym spożywaniu ciała i krwi? W tym kontekście „spożywanie” oznacza przyjmowanie do swojego wnętrza Tego, który podtrzymuje ziemskie i wieczne życie. „Odpowiedział im Jezus: Jam jest chleb życia”. J 6,35 (BT), „Ja jestem w Ojcu moim, a wy we Mnie i Ja w was”. J 14,20 (BT).

„Spożywanie” oznacza przyjęcie Chrystusa przez Jego słowa: „Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Jeśli kto mnie miłuje, słowa mojego przestrzegać będzie, i Ojciec mój umiłuje go, i do niego przyjdziemy, i u niego zamieszkamy”. J 14,23 (BW). A „Ten, kto we Mnie nie trwa, zostanie wyrzucony jak winna latorośl i uschnie. I zbiera się ją, i wrzuca do ognia, i płonie. Jeżeli we Mnie trwać będziecie, a słowa moje w was, poproście, o cokolwiek chcecie, a to wam się spełni”. J 15,6-7 (BT).

„Spożywamy” Jego ciało wtedy, gdy w wierze polegamy na nim, jako na naszym Zbawicielu. Biblia mówi: „Wszystko bowiem, co z Boga zrodzone, zwycięża świat; tym właśnie zwycięstwem, które zwyciężyło świat, jest nasza wiara. A kto zwycięża świat, jeśli nie ten, kto wierzy, że Jezus jest Synem Bożym?”. 1 J 5,4-5 (BT). „Jeżeli więc ustami swoimi wyznasz, że Jezus jest Panem, i w sercu swoim uwierzysz, że Bóg Go wskrzesił z martwych – osiągniesz zbawienie. Bo sercem przyjęta wiara prowadzi do usprawiedliwienia, a wyznawanie jej ustami – do zbawienia… Jeden jest bowiem Pan wszystkich. On to rozdziela swe bogactwa wszystkim, którzy Go wzywają. Albowiem każdy, kto wezwie imienia Pańskiego, będzie zbawiony”. Rz 10,9-10.12-13 (BT).

Jezus użył przykładu jedzenia chleba – Jego ciała i picia Jego krwi, aby uzmysłowić nam, jak mocną więź z Nim muszą mieć ci, którzy w ostatecznym czasie będą uczestnikami Jego chwały. Biblia mówi: „Wytrwajcie we Mnie, a Ja /będę trwał/ w was. Podobnie jak latorośl nie może przynosić owocu sama z siebie – o ile nie trwa w winnym krzewie – tak samo i wy, jeżeli we Mnie trwać nie będziecie”. J 15,4 (BT). „Wy jednak nie żyjecie według ciała, lecz według Ducha, jeśli tylko Duch Boży w was mieszka. Jeżeli zaś kto nie ma Ducha Chrystusowego, ten do Niego nie należy. Jeżeli natomiast Chrystus w was mieszka, ciało wprawdzie podlega śmierci ze względu na [skutki] grzechu duch jednak posiada życie na skutek usprawiedliwienia”. Rz 8,9-10 (BT).

Kto ma tak mocną więź z Chrystusem? O szczerze wierzącym Biblia mówi: „Ten, kto postępuje sprawiedliwie i kto mówi uczciwie, kto odrzuca zyski bezprawne, kto się wzbrania dłońmi przed wzięciem podarku, kto zatyka uszy, by o krwi nie słuchać, kto zamyka oczy, by na zło nie patrzeć – ten będzie mieszkał na wysokościach, twierdze na skałach będą jego schronieniem; dostarczą mu chleba, wody mu nie zbraknie”. Iz 33,15-16 (BT). „Pan zna dni nienagannych, a ich dziedzictwo trwać będzie na wieki; w czasie klęski nie zaznają wstydu, a we dni głodu będą syci”. Ps 37,18-19 (BT).

Pokarm doczesny daje ciału zdrowie, masę i siłę, podobnie właściwy pokarm duchowy wzmacnia naszą wiarę, szlifuje charakter i umacnia zdrowie duchowe, ponieważ z tego, czym karmi się nasz umysł, będzie korzystała dusza, bo to „Duch daje życie; ciało na nic się nie przyda”. J 6,63 (BT). „A myśmy otrzymali nie ducha świata, lecz Ducha, który jest z Boga, abyśmy wiedzieli, czym nas Bóg łaskawie obdarzył. Głosimy to nie w uczonych słowach ludzkiej mądrości, lecz w słowach, których naucza Duch, przykładając do duchowych rzeczy duchową miarę”. 1 Kor 2,12-13 (BW).

Podsumowanie. Choć Pan daje wierzącym obietnicę: „Nie opuszczę cię ani pozostawię”. Hbr 13,5 (BT), to nie należy się zniechęcać, jeśli Bóg nie od razu odpowiada na nasze prośby, gdyż Biblia mówi: „… nie widziałem sprawiedliwego w opuszczeniu ani potomstwa jego, by o chleb żebrało”. Ps 37,25 (BT). „I wy zatem nie pytajcie, co będziecie jedli i co będziecie pili, i nie bądźcie o to niespokojni! O to wszystko bowiem zabiegają narody świata, lecz Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie. Starajcie się raczej o Jego królestwo, a te rzeczy będą wam dodane”. Łk 12,29-31 (BT).

Oliwa/Olej

Oliwa służyła Izraelitom między innymi do celów spożywczych: „Kiedy (Eliasz) wchodził do bramy tego miasta, pewna wdowa zbierała tam sobie drwa. Więc zawołał ją i powiedział: Daj mi, proszę, trochę wody w naczyniu, abym się napił. Ona zaś zaraz poszła, aby jej nabrać, ale zawołał na nią i rzekł: Weź, proszę, dla mnie i kromkę chleba! Na to odrzekła: Na życie Pana, Boga twego! Już nie mam pieczywa - tylko garść mąki w dzbanie i trochę oliwy w baryłce. Właśnie zbieram kilka kawałków drewna i kiedy przyjdę, przyrządzę sobie i memu synowi [strawę]. Zjemy to, a potem pomrzemy”. 1 Krl 17, 10-12 (BT) i ofiarniczych: „Do tego jako ofiara z pokarmów dziesiąta część efy najczystszej mąki zaprawionej oliwą według miary jednej czwartej hinu oliwy wyciśniętej z oliwek”. Lb 28,5 (BT). Wytwarzano z niej kosmetyki: „Gdy zaś przyszła na każdą z tych panien kolej, aby pójść do króla Achaszwerosza po upływie dwunastomiesięcznego okresu pielęgnowania ich urody kobiecej, mianowicie po sześciu miesiącach olejkiem mirrowym, a po sześciu miesiącach balsamem i innymi kosmetykami kobiecymi, Wtedy dopiero panna szła do króla...”. Est 2,12.13 (BW) i stosowano jako: „… olej do oświetlania”. Wj 39,37 (BW).

W Biblii opisany jest też szczególny rodzaj oleju, olej do namaszczania: „I tak powiedział Pan do Mojżesza: Weź sobie najlepsze wonności: pięćset syklów obficie płynącej mirry, połowę tego, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnego cynamonu i tyleż, to jest dwieście pięćdziesiąt syklów wonnej trzciny, wreszcie pięćset syklów kasji, według wagi przybytku, oraz jeden hin oliwy z oliwek. I uczynisz z tego święty olej do namaszczania. Będzie to wonna maść, zrobiona tak, jak to robi sporządzający wonności. Będzie to święty olej do namaszczania. I namaścisz nim Namiot Spotkania i Arkę Świadectwa...” i wszystkie sprzęty świątynne, „aby się stały bardzo święte; i stanie się święty każdy, ktokolwiek się ich dotknie. Namaścisz też Aarona i jego synów i poświęcisz ich, aby Mi służyli jako kapłani”. Wj 30,22-26.29.30 (BT).

Świętego oleju nie można było wytwarzać na własny użytek (do celów spożywczych, kosmetycznych, ofiarniczych oświetleniowych). Biblia mówi: „Nie wolno go wylewać na ciało żadnego człowieka i nie wolno go sporządzać w takim połączeniu, gdyż jest święty i święty będzie dla was”. Wj 30,32 (BT).

Biblia mówi o działaniu leczniczym oleju, jednak działanie to miało wyjątkową moc tylko w połączeniu z wiarą i modlitwą: „Modlitwa pełna wiary będzie dla chorego ratunkiem i Pan go podźwignie, a jeśliby popełnił grzechy, będą mu odpuszczone. Wyznawajcie zatem sobie nawzajem grzechy, módlcie się jeden za drugiego, byście odzyskali zdrowie”. Jk 5,15.16 (BT). I dlatego: „… wielu chorych namaszczali olejem i uzdrawiali”. Mk 6,13 (BT), zgodnie z biblijnym zaleceniem: „Choruje kto między wami, niechże zawoła starszych zborowych, a niech się modlą za nim, pomazując go olejkiem w imieniu Pańskiem”. Jk 5,14 (BG).

Biblia podaje inne przykłady zastosowania oleju: „Samuel więc zapytał Jessego: Czy to już wszyscy młodzieńcy? Odrzekł: Pozostał jeszcze najmniejszy, lecz on pasie owce. Samuel powiedział do Jessego: Poślij po niego i sprowadź tutaj, gdyż nie rozpoczniemy uczty, dopóki on nie przyjdzie. Posłał więc i przyprowadzono go: był on rudy, miał piękne oczy i pociągający wygląd. Pan rzekł: Wstań i namaść go, to ten. Wziął więc Samuel róg z oliwą i namaścił go pośrodku jego braci. Począwszy od tego, dnia duch Pański opanował Dawida...”. 1 Sm 16,11-13 (BT).

„A oto kobieta, która prowadziła w mieście życie grzeszne, dowiedziawszy się, że jest gościem w domu faryzeusza, przyniosła flakonik alabastrowy olejku, i stanąwszy z tyłu u nóg Jego, płacząc, zaczęła łzami oblewać Jego nogi i włosami swej głowy je wycierać. Potem całowała Jego stopy i namaszczała je olejkiem… Potem zwrócił się do kobiety i rzekł Szymonowi: Widzisz tę kobietę? Wszedłem do twego domu, a nie podałeś Mi wody do nóg; ona zaś łzami oblała Mi stopy i swymi włosami je otarła. Nie dałeś Mi pocałunku; a ona, odkąd wszedłem, nie przestaje całować nóg moich. Głowy nie namaściłeś Mi oliwą; ona zaś olejkiem namaściła moje nogi. Dlatego powiadam ci: Odpuszczone są jej liczne grzechy, ponieważ bardzo umiłowała. A ten, komu mało się odpuszcza, mało miłuje”. Łk 7,37.38.44-47 (BT).

Gdy „Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas” J 1,14 (BT), otrzymało szczególe namaszczenie: „Tron Twój, Boże na wieki wieków, berło sprawiedliwości berłem królestwa Twego. Umiłowałeś sprawiedliwość, a znienawidziłeś nieprawość, dlatego namaścił Cię, Boże, Bóg Twój olejkiem radości...”. Hbr 1,8.9 (BT), czyli Duchem Świętym. Biblia mówi: „Znacie sprawę Jezusa z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą”. Dz 10,38 (BT).

Olej jest więc symbolem Ducha. Biblia mówi: „Wtedy podobne będzie królestwo niebieskie do dziesięciu panien, które wzięły swoje lampy i wyszły na spotkanie pana młodego. Pięć z nich było nierozsądnych, a pięć roztropnych. Nierozsądne wzięły lampy, ale nie wzięły z sobą oliwy. Roztropne zaś razem z lampami zabrały również oliwę w naczyniach. Gdy się pan młody opóźniał, zmorzone snem wszystkie zasnęły. Lecz o północy rozległo się wołanie: Pan młody idzie, wyjdźcie mu na spotkanie! Wtedy powstały wszystkie owe panny i opatrzyły swe lampy. A nierozsądne rzekły do roztropnych: Użyczcie nam swej oliwy, bo nasze lampy gasną. Odpowiedziały roztropne: Mogłoby i nam, i wam nie wystarczyć. Idźcie raczej do sprzedających i kupcie sobie! Gdy one szły kupić, nadszedł pan młody. Te, które były gotowe, weszły z nim na ucztę weselną, i drzwi zamknięto. W końcu nadchodzą i pozostałe panny, prosząc: Panie, panie, otwórz nam! Lecz on odpowiedział: Zaprawdę, powiadam wam, nie znam was. Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny”. Mt 25,1-13 (BT).

Zgodnie z powyższą przypowieścią, namaszczenie wierzących Duchem „wprowadzi” ich „we wszelką prawdę”. Biblia mówi: „Lecz gdy przyjdzie On, Duch Prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę, bo nie sam od siebie mówić będzie, lecz cokolwiek usłyszy, mówić będzie, i to, co ma przyjść, wam oznajmi”. J 16,13 (BW). Osoby bez takiego namaszczenia usłyszą to, co nierozsądne panny: „Zaprawdę, powiadam wam, nie znam was”. Mt 25,13 (BT). O roztropnych namaszczonych Biblia mówi: „A wy macie namaszczenie od Świętego i wiecie wszystko”. 1 J 2,20 (BW).

Podsumowanie. Olej namaszczenia jest symbolem mocy i działania Ducha Świętego. Biblia mówi: „A Bóg nadziei niechaj was napełni wszelką radością i pokojem w wierze, abyście obfitowali w nadzieję przez moc Ducha Świętego”. Rz 15,13 (BW). Jednak namaszczenie tym olejem wiąże się nie tylko z wiarą i nadzieją, ale i z życiem w odłączeniu od światowości. Olej powinien więc kojarzyć się z potrzebą doskonalenia charakteru na wzór Bożego, zgodnie z tym, co mówi Biblia: „… w całym postępowaniu stańcie się wy również świętymi na wzór Świętego, który was powołał”. 1 P 1,15 (BT).

Teofania

W Biblii padło pytanie: „czym jest człowiek, że o nim pamiętasz, i czym – syn człowieczy, że się nim zajmujesz?”. Ps 8,5 (BT). Czy rzeczywiście człowiek jest dla Pana tak ważny, że chce się nim zajmować i zabiegać o jego bliskość? Tak właśnie jest – Bóg pragnie osobistego kontaktu z ludźmi. Kiedy więc Pan Bóg w widoczny sposób zaznacza wśród nich Swoją obecność, zjawisko to nazywamy teofanią. I nie tyle istotnym jest fakt, w jaki sposób to robi, ile w jakim celu.

W Biblii opisane są dwa sposoby teofanii: bezpośredni – do ludzi przychodzi sam Pan Bóg oraz pośredni, kiedy to robi przez Bożego posłańca. Oto kilka przykładów ze Starego Testamentu:

Bóg w ludzkiej postaci. Biblia mówi: „Pan ukazał się Abrahamowi pod dębami Mamre, gdy ten siedział u wejścia do namiotu w najgorętszej porze dnia. Abraham spojrzawszy, dostrzegł trzech ludzi naprzeciw siebie”. Rdz 18,1.2 (BT).

W ludzkiej postaci walczył Bóg z Jakubem. Biblia mówi: „Gdy zaś wrócił i został sam jeden, ktoś zmagał się z nim aż do wschodu jutrzenki… Powiedział: Odtąd nie będziesz się zwał Jakub, lecz Izrael, bo walczyłeś z Bogiem i z ludźmi, i zwyciężyłeś”. Rdz 32, 25.29 (BT).

Pan objawił się na górze Horeb. Biblia mówi: „Wtedy ukazał mu się Anioł Pański w płomieniu ognia, ze środka krzewu… Gdy zaś Pan ujrzał, że [Mojżesz] podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał Bóg do niego ze środka krzewu… Rzekł mu [Bóg]: Nie zbliżaj się tu! Zdejm sandały z nóg, gdyż miejsce, na którym stoisz, jest ziemią świętą”. Wj 3,2.4.5 (BT). W 7 rozdziale Dziejów Apostolskich jest nawiązanie do tego wydarzenia – Dz 7,30-34 wraz z komentarzem: „Ten właśnie Mojżesz powiedział do potomków Izraela: Proroka jak ja wzbudzi wam Bóg spośród braci waszych. On to w społeczności na pustyni pośredniczył między aniołem, który mówił do niego na górze Synaj, a naszymi ojcami. On otrzymał słowa życia, ażeby wam je przekazać”. Dz 7, 37.38 (BT).

Wszyscy Izraelici widzieli Boga w słupie ognia i słupie obłoku. Biblia mówi: „A Pan szedł przed nimi podczas dnia, jako słup obłoku, by ich prowadzić drogą, podczas nocy zaś jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli iść we dnie i w nocy. Nie ustępował sprzed ludu słup obłoku we dnie ani słup ognia w nocy”. Wj 13,21.22 (BT).

Pan Bóg pojawia się w obłoku. Biblia mówi: „Gdy zaś Mojżesz wstąpił na górę, obłok ją zakrył. Chwała Pana spoczęła na górze Synaj, i okrywał ją obłok przez sześć dni. W siódmym dniu [Pan] przywołał Mojżesza z pośrodka obłoku. A wygląd chwały Pana w oczach Izraelitów był jak ogień pożerający na szczycie góry”. Wj 24,15-17 (BT).

Boga zobaczył również Jozue. Biblia mówi: „Pan rzekł do Mojżesza: Oto zbliża się czas twojej śmierci. Zawołaj Jozuego i stawcie się w Namiocie Spotkania, abym dał mu swoje nakazy. Mojżesz poszedł z Jozuem... Pan ukazał się w Namiocie, w słupie obłoku...”. Pwt 31,14.15 (BT).

Czy Nowy Testament zawiera przykłady teofanii? Oczywiście! I tu opisane są takie zjawiska:

W Ewangelii Marka czytamy: „Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i Jana i zaprowadził ich samych osobno na górę wysoką. Tam przemienił się wobec nich... I zjawił się obłok, osłaniający ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie!”. Mk 9,2.7 (BT).

Kolejny przykład – uwolnienie Piotra z więzienia. Biblia mówi: „Strzeżono więc Piotra w więzieniu... Piotr, skuty podwójnym łańcuchem, spał między dwoma żołnierzami, a strażnicy przed bramą strzegli więzienia. Wtem zjawił się anioł Pański i światłość zajaśniała w celi. Trąceniem w bok obudził Piotra i powiedział: ‘Wstań szybko!’ Równocześnie z rąk [Piotra] opadły kajdany. ‘Przepasz się i włóż sandały!’ - powiedział mu anioł. A gdy to zrobił, rzekł do niego: ‘Narzuć płaszcz i chodź za mną!’… Minęli pierwszą i drugą straż i doszli do żelaznej bramy, prowadzącej do miasta. Ta otwarła się sama przed nimi. Wyszli więc, przeszli jedną ulicę i natychmiast anioł odstąpił od niego. Wtedy Piotr przyszedł do siebie i rzekł: Teraz wiem na pewno, że Pan posłał swego anioła i wyrwał mnie z ręki Heroda i z tego wszystkiego, czego oczekiwali Żydzi”. Dz 12,5-8.10.11 (BT).

W jakiej sytuacji Pan może w widoczny sposób zaznaczyć Swoją obecność w naszym życiu? Biblia mówi: „Przystąpcie bliżej do Boga, to i On zbliży się do was. Oczyśćcie ręce, grzesznicy, uświęćcie serca, ludzie chwiejni! Uznajcie waszą nędzę, smućcie się i płaczcie! Śmiech wasz niech się obróci w smutek, a radość w przygnębienie! Uniżcie się przed Panem...”. Jk 4,8 (BT). Sam Pan Bóg mówi: „Nakłońcie swojego ucha i pójdźcie do mnie, słuchajcie, a ożyje wasza dusza, bo ja chcę zawrzeć z wami wieczne przymierze, z niezłomnymi dowodami łaski okazanej niegdyś Dawidowi!”. Iz 55,3 (BW). A więc: „Uczyńcie to, co nakazał Pan, a ukaże się wam chwała Pana”. Kpł 9,6 (BW).

Biblia mówi: „Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna. Jego to ustanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez Niego też stworzył wszechświat. Ten [Syn], który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty...”. Hbr 1,1-3 (BT).

Tak, to Pan Jezus jest najwspanialszym przykładem teofanii. Biblia mówi: „Oto Panna pocznie i porodzi Syna, i nazwie Go imieniem Emmanuel”. Iz 7,14 (BT)„co się wykłada: Bóg z nami”. Mt 1,23 (BW). Sam Pan Jezus potwierdził to słowami: „… Kto Mnie zobaczył, zobaczył także i Ojca. Dlaczego więc mówisz: "Pokaż nam Ojca?". Czy nie wierzysz, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie? Słów tych, które wam mówię, nie wypowiadam od siebie. Ojciec, który trwa we Mnie, On sam dokonuje tych dzieł”. J 14,9.10 (BT).

Potwierdzenie tego, że Jezus jest widocznym objawieniem Pana Boga, zawiera opisane przez Jana zdarzenie: „A Jezus wiedząc o wszystkim, co miało na Niego przyjść, wyszedł naprzeciw i rzekł do nich: Kogo szukacie? Odpowiedzieli Mu: Jezusa z Nazaretu. Rzekł do nich Jezus: Ja jestem... Skoro więc rzekł do nich: Ja jestem, cofnęli się i upadli na ziemię”. J 18,4-6 (BT). Określenie „Ja jestem” Pan Bóg odnosi do samego siebie. Biblia mówi: „... lud mój pozna moje imię, zrozumie w ów dzień, że Ja jestem Tym, który mówi: Otom Ja!”. Iz 52,6 (BT).

Objawem teofanii było to, co wydarzyło się po chrzcie Jezusa. Biblia mówi: „Kiedy cały lud przystępował do chrztu, Jezus także przyjął chrzest. A gdy się modlił, otworzyło się niebo i Duch Święty zstąpił na Niego, w postaci cielesnej niby gołębica, a z nieba odezwał się głos: Tyś jest mój Syn umiłowany, w Tobie mam upodobanie”. Łk 3,21.22 (BT).

Powyższe przykłady wskazują, że teofania jest bardzo pozytywnym zjawiskiem. Jej celem jest dążenie Stwórcy do bliskości ze swoim stworzeniem: „Gdyż tak mówi Wszechmocny Pan: Oto Ja sam zatroszczę się o moje owce i będę ich doglądał”. Ez 34,11 (BW). Kolejnym celem wynikającym z powyższego jest umacnianie wiary i zaufania ludzi do Boga oraz przypominanie im o Jego dobroci i opiece. Biblia mówi: „Tak mówi twój Pan, Pan i twój Bóg, obrońca swego ludu… Ja i tylko Ja jestem twym pocieszycielem”. Iz 51,22.12 (BT). „Pan jest dobry i prawy: dlatego wskazuje drogę grzesznikom; rządzi pokornymi w sprawiedliwości, ubogich uczy swej drogi. Wszystkie ścieżki Pana – to łaskawość i wierność dla tych, co strzegą przymierza i Jego przykazań”. Ps 25,8-10 (BT).

Podsumowanie. Najwspanialszym jest fakt, że każdy zbawiony człowiek na stałe doświadczy teofanii, czyli widocznej obecności Pana Boga. Biblia bowiem mówi: „I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma. I Miasto Święte - Jeruzalem Nowe ujrzałem zstępujące z nieba od Boga, przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty dla swego męża. I usłyszałem donośny głos mówiący od tronu: Oto przybytek Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni Jego ludem, a On będzie "BOGIEM Z NIMI". I otrze z ich oczu wszelką łzę, a śmierci już odtąd nie będzie. Ani żałoby, ni krzyku, ni trudu już [odtąd] nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły. I rzekł Zasiadający na tronie: Oto czynię wszystko nowe”. Ap 21.1-5 (BT).

Arka

Arka – statek, wielkich rozmiarów łódź, korab, czy w innym znaczeniu skrzynia, kufer – to bardzo ważny przedmiot, mający dla wierzących symboliczne znaczenie. Biblia mówi o dwóch arkach: arce Noego i Arce Przymierza.

Arka Noego

Wszystko zaczęło się od dopuszczania się przez ludzi ogromnego zła. Biblia mówi: „Kiedy zaś Pan widział, że wielka jest niegodziwość ludzi na ziemi i że usposobienie ich jest wciąż złe, żałował, że stworzył ludzi na ziemi, i zasmucił się. Wreszcie Pan rzekł: Zgładzę ludzi, których stworzyłem…”. Rdz 6,5.6 (BT). Z jednym wyjątkiem: „[Tylko] Noego Pan darzył życzliwością. Noe, człowiek prawy, wyróżniał się nieskazitelnością wśród współczesnych sobie ludzi; w przyjaźni z Bogiem żył Noe”. Rdz 6,8.9 (BT).

To owa przyjaźń z Bogiem uratowała Noego i jego rodzinę z wód potopu. Biblia mówi: „Ty zaś zbuduj sobie arkę z drzewa żywicznego...”. Rdz 6,14 (BT). „… Noe oraz jego synowie, Sem, Cham, Jafet, żona Noego i trzy żony jego synów weszli do arki, a wraz z nimi wszelkie gatunki zwierząt...”. Rdz 7,13.14 (BT). „A kiedy... ziemia wyschła, Bóg przemówił do Noego tymi słowami: Wyjdź z arki wraz z żoną, synami i z żonami twych synów. Wyprowadź też z sobą wszystkie istoty żywe: z ptactwa, bydła i zwierząt pełzających po ziemi; niechaj rozejdą się po ziemi, niech będą płodne i niech się rozmnażają”. Rdz 8,14-17 (BT).

Czym była arka w czasie potopu? Arka stała się na ten czas schronieniem. Gdyby Noe nie podjął trudu jej zbudowania, nikt by nie ocalał, ponieważ potop był karą za grzeszne życie ówczesnych ludzi. Biblia mówi: „Noe wszedł z synami, z żoną i z żonami swych synów do arki, aby schronić się przed wodami potopu”. Rdz 7,7 (BT).

Gdy ludzie i zwierzęta znaleźli się w arce, to Pan Bóg zamknął arkę. Biblia mówi: „Gdy już weszły do arki samiec i samica każdej istoty żywej, jak Bóg rozkazał Noemu, Pan zamknął za nim [drzwi]”. Rdz 7,16 (BT). Noe był bezpieczny. Biblia mówi: „Przez wiarę Noe został pouczony cudownie o tym, czego jeszcze nie można było ujrzeć, i pełen bojaźni zbudował arkę, aby zbawić swą rodzinę. Przez wiarę też potępił świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, którą otrzymuje się przez wiarę”. Hbr 11,7 (BT).

Czym jest dla współczesnych arka Noego? Arka ta jest symbolem sprawiedliwości Bożej i zbawienia dla wierzących. Biblia mówi: „Jeżeli bowiem Bóg aniołom, którzy zgrzeszyli, nie odpuścił, ale wydał [ich]... aby byli zachowani na sąd; jeżeli staremu światu nie odpuścił, ale jako ósmego Noego, który ogłaszał sprawiedliwość, ustrzegł, gdy zesłał potop na świat bezbożnych; także miasta Sodomę i Gomorę obróciwszy w popiół skazał na zagładę, dając przykład [kary] tym, którzy będą żyli bezbożnie, ale wyrwał sprawiedliwego Lota, który uginał się pod ciężarem rozpustnego postępowania ludzi nie liczących się z Bożym prawem... to wie Pan, jak pobożnych wyrwać z doświadczenia, niesprawiedliwych zaś jak zachować na ukaranie w dzień sądu”. 2 P 2,4-7.9 (BT).

W końcu arka, jako symbol ratunku przed „ukaraniem w dzień sądu”, zwraca uwagę na fakt, że przez wiarę dochodzimy do chrztu – jednego z warunków zbawienia: „Kto uwierzy i ochrzczony zostanie, będzie zbawiony...”. Mk 16,16 (BT). „Chrystus bowiem również raz umarł za grzechy, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby was do Boga przyprowadzić... W nim poszedł ogłosić [zbawienie] nawet duchom zamkniętym w więzieniu, niegdyś nieposłusznym, gdy za dni Noego cierpliwość Boża oczekiwała, a budowana była arka, w której niewielu, to jest osiem dusz, zostało uratowanych przez wodę. Teraz również zgodnie z tym wzorem ratuje was ona we chrzcie nie przez obmycie brudu cielesnego, ale przez zwróconą do Boga prośbę o dobre sumienie, dzięki zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa”. 1 P 3,18-21 (BT).

Arka Przymierza

Bóg powiedział do Mojżesza: „Budowę zaś przybytku i wykonanie wszelkich jego sprzętów przeprowadzicie dokładnie według tego, co ci ukażę”. Wj 25,9 (BT). Następnie Pan podaje szczegółowe wytyczne oraz nakaz: „I włożysz do arki Świadectwo, które dam tobie”. Wj 25,16 (BT). „Świadectwo” to dwie kamienne tablice z dziesięcioma przykazaniami, które Mojżesz otrzymał od Pana Boga pod górą Synaj, stąd spotykana czasem nazwa „Arka Świadectwa”. W Liście do Hebrajczyków czytamy, że oprócz tablic „Znajdowało się w niej naczynie złote z manną, laska Aarona, która zakwitła...”. Hbr 9,4 (BT).

Co więcej, w Dniu Pojednania, arcykapłan w celu „przebłagania za świątynię z powodu nieczystości synów izraelskich i ich przestępstw spowodowanych wszystkimi ich grzechami” Kpł 16,16 (BW), „nasypie kadzidła na ogień przed Panem, aby obłok z kadzidła okrył wieko, które jest ponad Świadectwem, i aby nie zginąć. Potem weźmie nieco krwi z cielca i pokropi swoim palcem ponad wiekiem ku wschodowi oraz przed wiekiem… Następnie zarżnie kozła na ofiarę za grzech ludu i… pokropi nią ponad wiekiem i przed wiekiem”. Kpł 16,13-15 (BW). Z tego powodu wieko Arki nazywano „przebłagalnią”. Biblia mówi: „I położysz przebłagalnię na Arce Świadectwa w Miejscu Najświętszym”. Wj 26,34 (BT).

W Księdze Jeremiasza znajdujemy ciekawą zapowiedź: „… już nie będą mówić o Skrzyni Przymierza z Panem i nikt o niej nie będzie myślał, i nikt jej nie będzie wspominał, nikt nie będzie odczuwał jej braku ani też nie będą sporządzać nowej”. Jr 3,16 (BW). Dlaczego? Kilka rozdziałów dalej, tenże Jeremiasz mówi o Nowym Przymierzu, „Nie jak przymierze, które zawarłem z ich przodkami, kiedy ująłem ich za rękę, by wyprowadzić z ziemi egipskiej”. Jr 31,32 (BT). Treść tego przymierza powtórzona jest w Nowym Testamencie i brzmi: „Takie zaś jest przymierze, jakie zawrę z nimi po upływie owych dni, mówi Pan: Prawa moje włożę w ich serca i na umysłach ich wypiszę je, Dodaje: A grzechów ich i ich nieprawości nie wspomnę więcej”. Hbr 10,16.17 (BW). W Nowym Przymierzu „...przez krew Jezusa mamy wstęp do świątyni”. Hbr 10,19 (BW). „… nie przez krew kozłów i cielców, lecz przez własną krew wszedł raz na zawsze do Miejsca Świętego, zdobywszy wieczne odkupienie... I dlatego jest pośrednikiem Nowego Przymierza, ażeby przez śmierć, poniesioną dla odkupienia przestępstw, popełnionych za pierwszego przymierza, ci, którzy są wezwani do wiecznego dziedzictwa, dostąpili spełnienia obietnicy”. Hbr 9,12.15 (BT).

Ponieważ Nowe Przymierze zmieniło umiejscowienie przykazań, a do świątyni wstępuje się „...przez krew Jezusa” Hbr 10,19 (BW), dlatego Arka Przymierza dana była na określony czas. Biblia mówi: „Ponieważ zaś mówi o nowym, pierwsze uznał za przestarzałe; a to, co się przedawnia i starzeje, bliskie jest zniszczenia”. Hbr 8,13 (BT). Jednak w wizji Jan zobaczył Arkę Przymierza w niebie: „Potem Świątynia Boga w niebie się otwarła, i Arka Jego Przymierza ukazała się w Jego Świątyni”. Ap 11,19 (BT). Arka ta to symbol Bożego błogosławieństwa Nowemu Przymierzu.

Podsumowanie. Obie arki symbolizują ocalenie. Pierwsza to ratunek w wodach chrztu jako deklaracja przewartościowania dotychczasowego życia. Biblia mówi: „Obmyjcie się, oczyśćcie się, usuńcie wasze złe uczynki sprzed moich oczu, przestańcie źle czynić!” Iz 1,16 (BW). Druga daje narzędzia do tych zmian – przykazania. Arka Noego ze starego świata przeniosła nas w nowy, jak wody chrztu symbolicznie zwlekają „… starego człowieka wraz z jego poprzednim postępowaniem, którego gubią zwodnicze żądze… A obleczcie się w nowego człowieka, który jest stworzony według Boga w sprawiedliwości i świętości prawdy”. Ef 4,22.24 (BW). W Nowym Przymierzu Arka jest zapewnieniem Bożej obecności i błogosławieństwa. Biblia mówi: „… i będę im Bogiem, a oni będą Mi ludem”. Hbr 8,10 (BT).

Woda

„Bądź niczym bijące źródło, nie zaś jak staw, w którym zawsze stoi ta sama woda”. Paulo Coelho

Pan Bóg stworzył planetę Ziemię z powierzchnią całkowicie pokrytą wodą. Dokończenie dzieła stwarzania nastąpiło w czasie potopu, kiedy to woda odegrała kluczową rolę w tworzeniu warstw geologicznych. Biblia mówi: „od dawna były niebiosa i była ziemia, która z wody i przez wodę powstała mocą Słowa Bożego”. 2 P 3,5 (BW).

Z wody unoszącej się ponad ziemią Pan Bóg utworzył chmury (sklepienie), które oddzieliły widoczną część nieba od kosmosu – drugiego nieba. Biblia mówi: „Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. A potem Bóg rzekł: ‘Niechaj powstanie sklepienie w środku wód i niechaj ono oddzieli jedne wody od drugich!’ Uczyniwszy to sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem od wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, Bóg nazwał to sklepienie niebem. I tak upłynął wieczór i poranek – dzień drugi. A potem Bóg rzekł: ‘Niechaj zbiorą się wody spod nieba w jedno miejsce i niech się ukaże powierzchnia sucha!’ A gdy tak się stało, Bóg nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko wód nazwał morzem”. Rdz 1,1.6-10 (BT).

Ziemia osadzona jest więc pomiędzy wodami (stanowi niecałe 30% powierzchni naszej planety). Biblia mówi: „Albowiem On go na morzach osadził i utwierdził ponad rzekami”. Ps 24,2 (BT) i wody te podtrzymują życie na ziemi. Biblia mówi: „Z Edenu zaś wypływała rzeka, aby nawadniać ów ogród, i stamtąd się rozdzielała, dając początek czterem rzekom”. Rdz 2,10 (BT). „Ty zdroje kierujesz do strumieni, co pośród gór się sączą: poją one wszelkie zwierzęta polne, [tam] dzikie osły gaszą swe pragnienie; nad nimi mieszka ptactwo powietrzne, spomiędzy gałęzi głos swój wydaje. Z Twoich komnat nawadniasz góry, aby owocem Twych dzieł nasycić ziemię. Każesz rosnąć trawie dla bydła i roślinom, by człowiekowi służyły, aby z roli dobywał chleb i wino, co rozwesela serce ludzkie, by rozpogadzać twarze oliwą, by serce ludzkie chleb krzepił. Drzewa Pana mają wody do syta, cedry Libanu, które zasadził. Tam ptactwo zakłada gniazda, na cyprysach są domy bocianów. Wysokie góry dla kozic, a skały są kryjówką dla borsuków”. Ps 104, 10-18 (BT). „… ulewa i śnieg spadają z nieba i tam nie powracają, dopóki nie nawodnią ziemi, nie użyźnią jej i nie zapewnią urodzaju, tak iż wydaje nasienie dla siewcy i chleb dla jedzącego”. Iz 55,10 (BT).

Woda w Biblii to nie tylko pramateria; ma ona również znaczenia przenośne. Co więc symbolizuje woda?

Błogosławieństwo. Błogosławieństwo to jest dla wierzących warunkowe, zależy bowiem od posłuszeństwa Bogu. Biblia mówi: „Jeżeli będziecie postępować według moich ustaw i będziecie strzec przykazań moich i wprowadzać je w życie, dam wam deszcz w swoim czasie, ziemia będzie przynosić plony, drzewo polne wyda owoc, młocka przeciągnie się u was aż do winobrania, winobranie aż do siewu, będziecie jedli chleb do sytości, będziecie mieszkać bezpiecznie w swoim kraju”. Kpł 26,3.4 (BT). „Stanę się jakby rosą dla Izraela, tak że rozkwitnie jak lilia i jak topola rozpuści korzenie”. Oz 14,6 (BT). „Jeżeli zaś nie będziecie Mnie słuchać i nie będziecie wykonywać tych wszystkich nakazów… Rozbiję waszą dumną potęgę, sprawię, że niebo będzie dla was jak z żelaza, a ziemia jak z brązu. Na próżno będziecie się wysilać - wasza ziemia nie wyda żadnego plonu, a drzewo na ziemi nie da owoców”. Kpł 26,19.20 (BT). „Przeto lud mój pójdzie w niewolę, przez brak rozumu: jego dostojnicy pomrą z głodu, a jego pospólstwo wyschnie z pragnienia”. Iz 5,13 (BT). „Następnie rzekł do mnie: Synu człowieczy, oto złamię podporę chleba w Jerozolimie, tak że pełni zgryzoty będą jedli chleb ściśle odważony i ze strachem będą pili wodę ściśle odmierzoną, aby cierpiąc niedostatek chleba i wody, jeden po drugim omdlewali i niszczeli w swych grzechach”. Ez 4,16.17 (BT).

Pokorę. Wśród Izraelitów jedną z pierwszych czynności przy podejmowaniu gości było umywanie nóg. Biblia mówi: „Przyniosę trochę wody, wy zaś raczcie obmyć sobie nogi, a potem odpocznijcie pod drzewami”. Rdz 18,4 (BT). Umywanie było zaliczane do „dobrych czynów” na równi z wychowywaniem dzieci, gościnnością, przychodzeniem z pomocą, pilnym udziałem we wszelkim dobrym dziele – 1 Tm 5,10. W czasie ostatniej wieczerzy Jezus umył nogi uczniom, dając w ten sposób przykład miłości i pokory. Biblia mówi: „A kiedy im umył nogi, przywdział szaty i znów zajął miejsce przy stole, rzekł do nich: Czy rozumiecie, co wam uczyniłem? Wy Mnie nazywacie "Nauczycielem" i "Panem" i dobrze mówicie, bo nim jestem. Jeżeli więc Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, to i wyście powinni sobie nawzajem umywać nogi. Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Sługa nie jest większy od swego pana ani wysłannik od tego, który go posłał. Wiedząc to, będziecie błogosławieni, gdy według tego będziecie postępować”. J 13,12-17 (BT).

Oczyszczenie. Woda wiąże się nie tylko z czystością ciała. Jest ona symbolem czystości moralnej wyrażonej w geście umywania rąk, np.: „Umywam moje ręce na znak niewinności i obchodzę Twój ołtarz, Panie”. Ps 26,6 (BT). „Piłat, widząc, że nic nie osiąga, a wzburzenie raczej wzrasta, wziął wodę i umył ręce wobec tłumu, mówiąc: Nie jestem winny krwi tego Sprawiedliwego. To wasza rzecz”. Mt 26,24 (BT). „Obmyjcie się, czyści bądźcie! Usuńcie zło uczynków waszych sprzed moich oczu! Przestańcie czynić zło!”. Iz 1,16 (BT).

Nowe życie. „Dlaczego teraz zwlekasz? Ochrzcij się i obmyj z twoich grzechów, wzywając Jego imienia!". Dz 22,16 (BT), ponieważ w tej wodzie jest ratunek dla grzesznika! Biblia mówi: „... za dni Noego cierpliwość Boża oczekiwała, a budowana była arka, w której niewielu, to jest osiem dusz, zostało uratowanych przez wodę. Teraz również zgodnie z tym wzorem ratuje was ona we chrzcie nie przez obmycie brudu cielesnego, ale przez zwróconą do Boga prośbę o dobre sumienie, dzięki zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa”. 1 P 3,20.21 (BT). „Kto uwierzy i ochrzczony zostanie, będzie zbawiony...”. Mk 16,16 (BT)

Uwaga! Biblia mówi: „Czyż nie wiecie, że niesprawiedliwi nie posiądą królestwa Bożego? Nie łudźcie się! Ani rozpustnicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy, ani rozwięźli, ani mężczyźni współżyjący z sobą, ani złodzieje, ani chciwi, ani pijacy, ani oszczercy, ani zdziercy nie odziedziczą królestwa Bożego. A takimi byli niektórzy z was. Lecz zostaliście obmyci, uświęceni i usprawiedliwieni w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez Ducha Boga naszego”. 1 Kor 6,9-11 (BT). „… bo i Chrystus umiłował Kościół i wydał za niego samego siebie, aby go uświęcić, oczyściwszy obmyciem wodą, któremu towarzyszy słowo, aby osobiście stawić przed sobą Kościół jako chwalebny, nie mający skazy czy zmarszczki, czy czegoś podobnego, lecz aby był święty i nieskalany”. Ef 5,25-27 (BT).

Wyjście z niewoli grzechu dzięki wodzie chrztu. Biblia mówi: „Czyż nie wiadomo wam, że my wszyscy, którzyśmy otrzymali chrzest zanurzający w Chrystusa Jezusa, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierć? Zatem przez chrzest zanurzający nas w śmierć zostaliśmy razem z Nim pogrzebani po to, abyśmy i my wkroczyli w nowe życie – jak Chrystus powstał z martwych dzięki chwale Ojca. Jeżeli bowiem przez śmierć, podobną do Jego śmierci, zostaliśmy z Nim złączeni w jedno, to tak samo będziemy z Nim złączeni w jedno przez podobne zmartwychwstanie. To wiedzcie, że dla zniszczenia grzesznego ciała dawny nasz człowiek został razem z Nim ukrzyżowany po to, byśmy już więcej nie byli w niewoli grzechu. Kto bowiem umarł, stał się wolny od grzechu. Otóż, jeżeli umarliśmy razem z Chrystusem, wierzymy, że z Nim również żyć będziemy, wiedząc, że Chrystus powstawszy z martwych już więcej nie umiera, śmierć nad Nim nie ma już władzy. Bo to, że umarł, umarł dla grzechu tylko raz, a że żyje, żyje dla Boga. Tak i wy rozumiejcie, że umarliście dla grzechu, żyjecie zaś dla Boga w Chrystusie Jezusie”. Rz 6,3-11 (BT). „Gdy zaś ukazała się dobroć i miłość Zbawiciela, naszego Boga, do ludzi, nie ze względu na sprawiedliwe uczynki, jakie spełniliśmy, lecz z miłosierdzia swego zbawił nas przez obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym, którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego, abyśmy, usprawiedliwieni Jego łaską, stali się w nadziei dziedzicami życia wiecznego”. Tt 3,4-7 (BT).

Uzdrowienie. W Biblii są przykłady chorych uzdrowionych z udziałem wody [dzięki wodzie]. Oczywiście, uzdrawiał Pan Bóg, lecz chorzy musieli uwierzyć, że zostaną uleczeni i zastosować się do podanych zaleceń. Elizeusz wysłał Naamana do rzeki Jordan, by w niej oczyścił się z trądu. „Odszedł więc Naaman i zanurzył się siedem razy w Jordanie, według słowa męża Bożego, a ciało jego na powrót stało się jak ciało małego dziecka i został oczyszczony”. 2 Krl 5,14 (BT). Natomiast nad sadzawką Owczą „… leżało mnóstwo chorych: niewidomych, chromych, sparaliżowanych, którzy czekali na poruszenie się wody. Anioł bowiem zstępował w stosownym czasie i poruszał wodę. A kto pierwszy wchodził po poruszeniu się wody, doznawał uzdrowienia niezależnie od tego, na jaką cierpiał chorobę”. J 5,3.4 (BT). Pan Jezus uzdrowił niewidomego od urodzenia, uczyniwszy „… błoto ze śliny i nałożył je na oczy niewidomego, i rzekł do niego: Idź, obmyj się w sadzawce Siloam - co się tłumaczy: Posłany. On więc odszedł, obmył się i wrócił widząc”. J 9,6.7 (BT). Uzdrowienia te mogą być zapowiedzią życia bez chorób, śmierci i nieszczęść. Takie właśnie życie Biblia zapowiada w przyszłości: „I ujrzałem niebo nowe i ziemię nową, bo pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły… Oto przybytek Boga z ludźmi: i zamieszka wraz z nimi, i będą oni Jego ludem, a On będzie "BOGIEM Z NIMI". I otrze z ich oczu wszelką łzę, a śmierci już odtąd nie będzie. Ani żałoby, ni krzyku, ni trudu już [odtąd] nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły”. Ap 21,1.3.4 (BT).

Życie. Biblia mówi, że kiedy przyjdzie Dzień Pański, „… wypłyną z Jerozolimy strumienie wód, połowa z nich [popłynie] do morza wschodniego, a połowa do morza zachodniego”. Za 14,8 (BT). „Następnie zaprowadził mnie z powrotem przed wejście do świątyni, a oto wypływała woda spod progu świątyni w kierunku wschodnim, ponieważ przednia strona świątyni była skierowana ku wschodowi; a woda płynęła spod prawej strony świątyni na południe od ołtarza. A On rzekł do mnie: Woda ta płynie na obszar wschodni, wzdłuż stepów, i rozlewa się w wodach słonych, i wtedy wody jego stają się zdrowe. Wszystkie też istoty żyjące, od których tam się roi, dokądkolwiek potok wpłynie, pozostają przy życiu: A nad brzegami potoku mają rosnąć po obu stronach różnego rodzaju drzewa owocowe, których liście nie więdną, których owoce się nie wyczerpują; każdego miesiąca będą rodzić nowe, ponieważ woda dla nich przychodzi z przybytku. Ich owoce będą służyć za pokarm, a ich liście za lekarstwo”. Ez 47,1.8.9.12 (BT). „Ziemia będzie pełna poznania chwały Pana, jak morze wodami jest wypełnione”. Ha 2,14 (BW). W powyższych cytatach mowa jest o wodzie życia. Kto daje tę wodę? Biblia mówi: „Każdy, kto pije tę wodę (ze studni), znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskającej ku życiu wiecznemu”. J 4,13.14 (BT).

Mowa. Biblia mówi: „Dopuszczamy się... wszyscy wielu uchybień; jeśli kto w mowie nie uchybia, ten jest mężem doskonałym, który i całe ciało może utrzymać na wodzy”. Jk 3,2 (BW). Problem w tym, że „… nikt z ludzi nie może ujarzmić języka, tego krnąbrnego zła, pełnego śmiercionośnego jadu. Nim wysławiamy Pana i Ojca i nim przeklinamy ludzi, stworzonych na podobieństwo Boże; Z tych samych ust wychodzi błogosławieństwo i przekleństwo. Tak, bracia moi, być nie powinno. Czy źródło wydaje z tego samego otworu wodę słodką i gorzką?... Tak też słony zdrój nie może wydać słodkiej wody”. Jk 3,8-12 (BW). „Wiedzcie, bracia moi umiłowani: każdy człowiek winien być chętny do słuchania, nieskory do mówienia, nieskory do gniewu”. Jk 1,19 (BT). „Usuń ode mnie wrzask twoich pieśni! I nie chcę słyszeć brzęku twoich harf. Niech raczej prawo tryska jak woda, a sprawiedliwość jak potok nie wysychający!”. Am 5,23.24 (BW).

Podsumowanie. Bądź niczym bijące źródło, źródło „wody wytryskającej ku życiu wiecznemu”. J 4,14 (BT). Biblia mówi: „On nam zapoczątkował drogę nową i żywą, przez zasłonę, to jest przez ciało swoje. Mając zaś kapłana wielkiego, który jest nad domem Bożym, przystąpmy z sercem prawym, z wiarą pełną, oczyszczeni na duszy od wszelkiego zła świadomego i obmyci na ciele wodą czystą. Trzymajmy się niewzruszenie nadziei, którą wyznajemy, bo godny jest zaufania Ten, który dał obietnicę”. Hbr 10,20-23 (BT).

Tęcza

„Jak wygląda tęcza, która pojawia się na obłoku…"? Ez 1,28 (BW). To zjawiskowy półkolisty wielobarwny łuk. Jednak w tym opracowaniu nie tyle chodzi o zjawisko załamywania i rozszczepiania białego światła we wnętrzu kropli deszczu, ile o szczególny biblijny znak: „Rzekł Bóg do Noego: To jest znak przymierza, które zawarłem między Mną a wszystkimi istotami, jakie są na ziemi”. Rdz 9,17 (BT).

Z biblijnego opisu wynika, że tęcza była dla Noego i jego rodziny zjawiskiem zupełnie nowym i zapewne dlatego została mu dana jako szczególny znak. Nawiązanie do przysięgi danej Noemu znajdziemy w przymierzu pokoju. Biblia mówi: „W przystępie gniewu ukryłem przed tobą na krótko swe oblicze, ale w miłości wieczystej nad tobą się ulitowałem, mówi Pan, twój Odkupiciel. Dzieje się ze Mną tak, jak za dni Noego, kiedy przysiągłem, że wody Noego nie spadną już nigdy na ziemię; tak teraz przysięgam, że się nie rozjątrzę na ciebie ani cię gromić nie będę. Bo góry mogą ustąpić i pagórki się zachwiać, ale miłość moja nie odstąpi od ciebie i nie zachwieje się moje przymierze pokoju, mówi Pan, który ma litość nad tobą”. Iz 54,8-10 (BT).

Szczególnym jest fakt, że tęcza miała przypominać nie Noemu, ale Panu Bogu o treści przymierza. Biblia mówi: „Gdy zatem będzie ten łuk na obłokach, patrząc na niego, wspomnę na przymierze wieczne między mną a wszelką istotą żyjącą w każdym ciele, które jest na ziemi”. Rdz 9,16 (BT).

Przymierze, choć zawarte z Noem i z uwagi na jego wiarę, dotyczyło wszystkich żyjących istot aż do końca istnienia ziemi. Co więcej, jest to przymierze bezwarunkowe, nie posiadające w swojej treści żadnego „jeśli”. Biblia mówi: „Zawieram z wami przymierze, tak iż nigdy już nie zostanie zgładzona wodami potopu żadna istota żywa i już nigdy nie będzie potopu niszczącego ziemię”. Rdz 9,11 (BT).

Pojawiająca się na niebie tęcza wyraża ogromne miłosierdzie nie tylko dla człowieka, ale i dla wszelkich istot ziemskich. Biblia mówi: „Ja, Ja zawieram przymierze z wami i z waszym potomstwem, które po was będzie; z wszelką istotą żywą, która jest z wami: z ptactwem, ze zwierzętami domowymi i polnymi, jakie są przy was, ze wszystkimi, które wyszły z arki, z wszelkim zwierzęciem na ziemi”. Rdz 9,9.10 (BT).

Troska o zwierzęta wyrażona jest też w pytaniach: „A czyż Ja nie powinienem mieć litości nad Niniwą, wielkim miastem, gdzie znajduje się więcej niż sto dwadzieścia tysięcy ludzi, którzy nie odróżniają swej prawej ręki od lewej, a nadto mnóstwo zwierząt?”. Jon 4,11 (BT) i „Czyż nie sprzedają pięciu wróbli za dwa asy? A przecież żaden z nich nie jest zapomniany w oczach Bożych”. Łk 12,6 (BT).

Patrząc na tęczę, mamy pewność, że wody nie zniszczą już ziemi i że „Pokolenie przychodzi i pokolenie odchodzi, a ziemia trwa po wszystkie czasy”. Koh 1,4 (BT). Twierdzenie „wszystkie czasy” obejmuje jednak okres zamknięty, gdyż o przyszłości Pan Bóg mówi: „Oto Ja stworzę nowe niebo i nową ziemię i nie będzie się wspominało rzeczy dawnych, i nie przyjdą one na myśl nikomu”. Iz 65,17 (BW), co potwierdzone jest w wizji Jana: „I widziałem nowe niebo i nową ziemię; albowiem pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już nie ma”. Ap 21,1 (BW).

Tęcza to też symbol Bożej sprawiedliwości. To widzialny znak przypominający powód potopu – ogromną niegodziwość ludzi. Biblia mówi: „Jeżeli bowiem Bóg aniołom, którzy zgrzeszyli, nie odpuścił (...) jeżeli staremu światu nie odpuścił, ale jako ósmego Noego, który ogłaszał sprawiedliwość, ustrzegł, gdy zesłał potop na świat bezbożnych; także miasta Sodomę i Gomorę obróciwszy w popiół skazał na zagładę, dając przykład [kary] tym, którzy będą żyli bezbożnie, ale wyrwał sprawiedliwego Lota... - to wie Pan, jak pobożnych wyrwać z doświadczenia, niesprawiedliwych zaś jak zachować na ukaranie w dzień sądu...”. 2 P 2, 4-7,9 (BT).

Tęcza otacza w niebie tron Boży: „A Zasiadający był podobny z wyglądu do jaspisu i do krwawnika, a tęcza dokoła tronu - podobna z wyglądu do szmaragdu”. Ap 4,3 (BT), widnieje także nad głową Chrystusa: „I ujrzałem innego potężnego anioła, zstępującego z nieba, obleczonego w obłok, tęcza była nad jego głową”. Ap 10,1 (BT). Ten symbol Bożego miłosierdzia daje grzesznikowi pewność, że Pan Jezus, jako pośrednik, wstawia się do Boga za każdym człowiekiem i wskazuje tęczę na obłoku jako dowód wielkiego Bożego miłosierdzia i współczucia dla błądzącego człowieka.

Podsumowanie. Symbol tęczy ma w Biblii z jednej strony wydźwięk pozytywny – daje bowiem wierzącym gwarancję bezpieczeństwa. Natomiast dla osób niewierzących ten wydźwięk jest negatywny, jeśli pamiętać o przyczynach zesłania potopu, o których Biblia mówi: „Kiedy zaś Pan widział, że wielka jest niegodziwość ludzi na ziemi i że usposobienie ich jest wciąż złe, żałował, że stworzył ludzi na ziemi, i zasmucił się. Wreszcie Pan rzekł: Zgładzę ludzi, których stworzyłem, z powierzchni ziemi: ludzi, bydło, zwierzęta pełzające i ptaki powietrzne, bo żal mi, że ich stworzyłem”. Rdz 6,5-7 (BT).

Co zatem zrobić, aby patrząc na tęczę nie czuć strachu? Biblia mówi: „Nie zwleka Pan z wypełnieniem obietnicy… ale On jest cierpliwy w stosunku do was. Nie chce bowiem niektórych zgubić, ale wszystkich doprowadzić do nawrócenia. Dlatego, umiłowani… starajcie się, aby [On] was zastał bez plamy i skazy...”. 2 P 3,9.14 (BT).

Dzban

W czasach starotestamentowych obowiązkiem kobiet było przynoszenie wody ze studni czy źródła. Biblia mówi: „… przy studni poza miastem w porze wieczornej, kobiety wychodziły czerpać wodę”. Rdz 24,11 (BT). Wodę noszono w dzbanach na ramieniu, biodrze, bądź głowie. Biblia mówi: „… nadeszła Rebeka...; wyszła z dzbanem na ramieniu”. Rdz 24,15 (BT). Wodę ze studni czerpano skórzanym wiadrem umocowanym na sznurku, stąd nazwa czerpak. Biblia mówi: „Powiedziała do Niego kobieta: Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka”. J 4,11 (BT). Przy okazji czerpania wody, kobiety izraelskie utrzymywały ze sobą kontakty towarzyskie.

Dzbany, takie prozaiczne naczynia, a jednak w Biblii spełniły one nie tylko rolę nosidła wody. Jakie zatem informacje o dzbanach znajdziemy na kartach Pisma Świętego?

Dzban „odegrał” istotną rolę w poszukiwaniu żony dla Izaaka. To nim Rebeka nanosiła wody dla sługi Abrahama i jego wielbłądów, upewniając tym samym sługę we właściwym zrozumieniu zamierzenia Boga. Biblia mówi: „Sługa ów zabrał z sobą dziesięć wielbłądów oraz kosztowności swego pana i wyruszył do Aram-Naharaim, do miasta, w którym mieszkał Nachor. Tam rozsiodłał wielbłądy przy studni poza miastem w porze wieczornej, wtedy właśnie, kiedy kobiety wychodziły czerpać wodę. I modlił się: Panie, Boże Pana mego Abrahama, spraw, abym spotkał ją dzisiaj; bądź łaskaw dla mego pana Abrahama! Gdy teraz stoję przy źródle i gdy córki mieszkańców tego miasta wychodzą, aby czerpać wodę, niechaj dziewczyna, której powiem: Nachyl mi dzban twój, abym się mógł napić, a ona mi odpowie: Pij, a i wielbłądy twoje napoję, będzie tą, którą przeznaczyłeś dla sługi swego Izaaka; wtedy poznam, że jesteś łaskaw dla mego pana. I tak też się stało. Kiedy sługa opowiedział Izaakowi o wszystkim, czego dokonał, Izaak wprowadził Rebekę do namiotu Sary, swej matki. Wziąwszy Rebekę za żonę, Izaak miłował ją, bo była mu pociechą po matce”. Rdz 24,10-14.66-67 (BT).

W skład naczyń stanowiących wyposażenie przybytku Pana wchodziły również i dzbany. Biblia mówi: „Uczynisz także misy i czasze, dzbanki i patery do składania ofiar płynnych. Uczynisz je ze szczerego złota”. Wj 25,29 (BT). „Również nad stołem pokładnym rozciągną tkaninę z fioletowej purpury, na której położą misy, czasze, patery i dzbany dla ofiar płynnych”. Lb 4,7 (BT).

Dzięki fortelowi z dzbanami, Bóg w ręce Gedeona „wydał Madianitów i cały obóz”. Sdz 7,14 (BT). Biblia mówi: „Pan rzekł do Gedeona: Zbyt liczny jest lud przy tobie, abym w jego ręce wydał Madianitów, gdyż Izrael mógłby przywłaszczyć sobie chwałę z pominięciem Mnie i mówić: Moja ręka wybawiła mnie. Rzekł wówczas Pan do Gedeona: Przy pomocy tych trzystu mężów, którzy chłeptali wodę językiem, wybawię was i w ręce twoje wydam Madianitów. Wszyscy inni mężowie niech wracają do siebie. Wówczas Gedeon rozdzielił owych trzystu mężów na trzy hufce, dał każdemu z nich do ręki rogi i puste dzbany, a w nich pochodnie. Patrzcie na mnie - rzekł im - i czyńcie to samo, co ja. Oto ja dojdę do krańca obozu, a co ja będę czynić, i wy czyńcie. Gdy zatrąbię w róg ja i wszyscy, którzy są ze mną, wówczas i wy zatrąbicie w rogi dokoła obozu i będziecie wołać: Za Pana i za Gedeona! Gedeon i stu mężów, którzy mu towarzyszyli, doszli do krańca obozu w chwili, gdy tuż po zmianie następowało czuwanie środkowej straży nocnej. Zatrąbili w rogi i potłukli dzbany, które trzymali w swych rękach. Natychmiast zatrąbiły w rogi także owe trzy hufce i potłukły dzbany. Wziąwszy zaś w lewą rękę pochodnie, a w prawą rogi, aby na nich trąbić, wołali: Za Pana i za Gedeona! I przystanęli, każdy na swoim miejscu, dokoła obozu. Powstali wtedy wszyscy w obozie, poczęli krzyczeć i uciekać. Pan sprawił, że w całym obozie jeden przeciw drugiemu skierował miecz. Obóz uciekł do Bet-Haszszitta ku Sartan aż do granicy Abel-Mechola obok Tabbat”. Sdz 7,2.7. 16-22 (BT).

Biblia mówi też o dzbanie, w którym nie wyczerpywał się, za sprawą Pana Boga, zapas mąki. A było to w czasie 2-letniej suszy, gdy prorok Eliasz zamieszkał w Sarepcie u pewnej wdowy. „Kiedy wchodził do bramy tego miasta, pewna wdowa zbierała tam sobie drwa. Więc zawołał ją i powiedział: Daj mi, proszę, trochę wody w naczyniu, abym się napił. Ona zaś zaraz poszła, aby jej nabrać, ale zawołał na nią i rzekł: Weź, proszę, dla mnie i kromkę chleba! Na to odrzekła: Na życie Pana, Boga twego! Już nie mam pieczywa - tylko garść mąki w dzbanie i trochę oliwy w baryłce. Właśnie zbieram kilka kawałków drewna i kiedy przyjdę, przyrządzę sobie i memu synowi [strawę]. Zjemy to, a potem pomrzemy. Eliasz zaś jej powiedział: Nie bój się! Idź, zrób, jak rzekłaś; tylko najpierw zrób z tego mały podpłomyk dla mnie i przynieś mi! A sobie i twemu synowi zrobisz potem. Bo Pan, Bóg Izraela, rzekł tak: Dzban mąki nie wyczerpie się i baryłka oliwy nie opróżni się aż do dnia, w którym Pan spuści deszcz na ziemię. Poszła więc i zrobiła, jak Eliasz powiedział, a potem zjadł on i ona oraz jej syn, i tak było co dzień. Dzban mąki nie wyczerpał się i baryłka oliwy nie opróżniła się według obietnicy, którą Pan wypowiedział przez Eliasza”. 1 Krl 17,10-16 (BT).

Tradycja obmywania rąk oraz dzbanów i innych naczyń stała się pretekstem do wyjaśnienia przez Pana Jezusa, czym jest prawdziwa nieczystość, czym tak naprawdę kala się człowiek. Biblia mówi: „Zebrali się u Niego faryzeusze i kilku uczonych w Piśmie, którzy przybyli z Jerozolimy. I zauważyli, że niektórzy z Jego uczniów brali posiłek nieczystymi, to znaczy nie obmytymi rękami. Faryzeusze bowiem i w ogóle Żydzi, trzymając się tradycji starszych, nie jedzą, jeśli sobie rąk nie obmyją, rozluźniając pięść. I [gdy wrócą] z rynku, nie jedzą, dopóki się nie obmyją. Jest jeszcze wiele innych [zwyczajów], które przejęli i których przestrzegają, jak obmywanie kubków, dzbanków, naczyń miedzianych. Zapytali Go więc faryzeusze i uczeni w Piśmie: Dlaczego Twoi uczniowie nie postępują według tradycji starszych, lecz jedzą nieczystymi rękami? Odpowiedział im: Słusznie prorok Izajasz powiedział o was, obłudnikach, jak jest napisane: Ten lud czci Mnie wargami, lecz sercem swym daleko jest ode Mnie. Ale czci Mnie na próżno, ucząc zasad podanych przez ludzi. Uchyliliście przykazanie Boże, a trzymacie się ludzkiej tradycji… I mówił do nich: Umiecie dobrze uchylać przykazanie Boże, aby swoją tradycję zachować. I mówił dalej: Co wychodzi z człowieka, to czyni go nieczystym. Z wnętrza bowiem, z serca ludzkiego pochodzą złe myśli, nierząd, kradzieże, zabójstwa, cudzołóstwa, chciwość, przewrotność, podstęp, wyuzdanie, zazdrość, obelgi, pycha, głupota. Całe to zło z wnętrza pochodzi i czyni człowieka nieczystym”. Mk 7,1-9.20-23 (BT).

Dzban miał swój „udział” w znalezieniu miejsca na ostatnią, spożywaną wspólnie przez Pana Jezusa i Jego uczniów, wieczerzę paschalną. Biblia mówi: „I posłał dwóch spośród swoich uczniów z tym poleceniem: Idźcie do miasta, a spotka was człowiek, niosący dzban wody. Idźcie za nim i tam, gdzie wejdzie, powiecie gospodarzowi: Nauczyciel pyta: gdzie jest dla Mnie izba, w której mógłbym spożyć Paschę z moimi uczniami? Uczniowie wybrali się i przyszli do miasta, gdzie znaleźli, tak jak im powiedział, i przygotowali Paschę”. Mk 14,13.14.16 (BT).

Co ciekawe, dzban w Biblii ma też znaczenie symboliczne. I na przykład w Księdze Izajasza, w 30 rozdziale, mowa jest o niewierności ludu Bożego, a kara dla odstępców porównana jest do stłuczonego dzbana. Biblia mówi: „Dlatego tak mówi Święty Izraela: Ponieważ odrzuciliście tę przestrogę, a położyliście ufność w krzywdzie i zdradzie i na nich się oparli, dlatego występek ten stanie się dla was jakby szczeliną zwiastujących upadek, sprawiającą wygięcie na wysokim murze, którego zawalenie się następuje nagle w jednej chwili. Zawalenie to jest jak stłuczenie dzbana garncarza, rozbitego tak bezwzględnie, że w jego szczątkach nie da się znaleźć skorupy do zgarnięcia węgli z ogniska, do zaczerpnięcia wody ze zbiornika”. Iz 30,12-14 (BT).

Przypowieść o dzbanie powiedział Jeremiasz do mieszkańców Judei, choć ich zdemoralizowanie (podobnie, jak u osób odurzonych alkoholem) spowodowało, że byli głusi na mowy, proroctwa, zapowiedzi klęsk i wołania o upamiętanie. Biblia mówi: „Powiesz im: To mówi Pan, Bóg Izraela: Każdy dzban można napełnić winem. A jeśli ci odpowiedzą: Czyż nie wiemy, że każdy dzban można napełnić winem? powiesz im: To mówi Pan: Oto napełnię pijaństwem wszystkich mieszkańców tego kraju, królów zasiadających na tronie Dawida, kapłanów, proroków oraz wszystkich mieszkańców Jerozolimy i porozbijam ich jednych o drugich, ojców wraz z synami - wyrocznia Pana - bezwzględnie, bez litości i bez miłosierdzia wyniszczę ich”. Jr 13,12-14 (BT).

W wizji siódmej, z Księgi Zachariasza, zapowiadającej oczyszczenie moralne Izraelitów z różnych grzechów, mowa jest o dzbanie. Biblia mówi: „Potem ukazał się anioł, który mówił do mnie, i rzekł: Podnieś oczy i popatrz na zbliżający się przedmiot. Zapytałem: Co to jest? Odpowiedział: Zbliża się dzban. I dodał: To zresztą można zobaczyć w każdym zakątku świata. Potem podniosła się ołowiana pokrywa i zobaczyłem we wnętrzu dzbana siedzącą kobietę. I rzekł: To jest bezbożność, i zepchnął ją z powrotem do wnętrza dzbana, a otwór zakrył ołowianą płytą. Potem podniósłszy oczy patrzyłem. I oto zobaczyłem dwie kobiety. Zbliżały się na skrzydłach, rozpostartych na wietrze niby skrzydła bociana, i poniosły dzban wysoko między niebem a ziemią. Zwróciłem się do anioła, który do mnie mówił, z zapytaniem: Dokąd one poniosą ten dzban? Odpowiedział: Do kraju Szinear, by tam zbudować dla niego dom. Tam złożą dzban na ustalonej dla niego podstawie”. Za 5,5-11 (BT).

Bardzo ciekawy symbol dzbana zawarty jest w historii spotkania Samarytanki z Jezusem. Całe zdarzenie można właściwie przeczytać z pominięciem wagi tego naczynia, a jednak… Ogólnie znanym jest fakt, że w czasach Jezusa, stosunki Samarytan i Żydów nie układały się najlepiej. Mimo tego Pan Jezus postanowił jedną ze swych pielgrzymek do Jerozolimy odbyć przez Samarię. Biblia mówi: „Przybył więc do miasteczka samarytańskiego, zwanego Sychar... Było tam źródło Jakuba. Jezus zmęczony drogą siedział sobie przy studni. Było to około szóstej godziny. Nadeszła [tam] kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: Daj Mi pić!”. J 4,5-7 (BT). I tak rozpoczęła się ich rozmowa o zapowiedzi zniszczenia świątyni i ustaniu systemu ofiarniczego: „Odpowiedział jej Jezus: Wierz Mi, kobieto, że nadchodzi godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcili Ojca”. J 4,21 (BT), o wodzie żywej – Duchu Świętym: „Jezus, stojąc, zawołał donośnym głosem: Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we Mnie - niech przyjdzie do Mnie i pije! Jak rzekło Pismo: Strumienie wody żywej popłyną z jego wnętrza. A powiedział to o Duchu, którego mieli otrzymać wierzący w Niego. J 7,37-39 (BT), Jezus przyznaje też, że jest Mesjaszem: „Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. A kiedy On przyjdzie, objawi nam wszystko. Powiedział do niej Jezus: Jestem nim Ja, który z tobą mówię”. J 4,25.26 (BT). Rozmawiali też o życiu Samarytanki.

Właściwie trudno jest powiedzieć, który moment dialogu był dla czerpiącej wodę kobiety przełomowy, w której chwili przekonała się, że Jezus jest Mesjaszem. W każdym razie Samarytanka zareagowała następująco: „Kobieta zostawiła swój dzban i odeszła do miasta. I mówiła tam ludziom: Pójdźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co uczyniłam. Czyż On nie jest Mesjaszem?”. J 4,28-29 (BT).

Dzban jest tu symbolem grzechu i upadku, jest też ciężarem winy. Jednak spotkanie ze Zbawicielem daje możliwość zmian. Tak, jak Samarytanka poszła do miasta „I mówiła tam ludziom: Pójdźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co uczyniłam: Czyż On nie jest Mesjaszem?” J 4,28.29 (BT), tak każdy człowiek, niezależnie od ciężaru dzbana, może go pozostawić u stóp Jezusa i zacząć nowe życie, życie pełne wiary i miłości, życie z Chrystusem i dla Niego. Samarytanka jest tego najlepszym przykładem. Biblia mówi: „Wielu Samarytan z owego miasta zaczęło w Niego wierzyć dzięki słowu kobiety świadczącej: Powiedział mi wszystko, co uczyniłam. Kiedy więc Samarytanie przybyli do Niego, prosili Go, aby u nich pozostał. Pozostał tam zatem dwa dni. I o wiele więcej ich uwierzyło na Jego słowo, a do tej kobiety mówili: Wierzymy już nie dzięki twemu opowiadaniu, na własne bowiem uszy usłyszeliśmy i jesteśmy przekonani, że On prawdziwie jest Zbawicielem świata”. J 4,39-42 (BT).

Sól

Sól to bardzo dobrze znana „biała, sypka substancja o ostrym smaku, używana do przyprawiania lub konserwowania potraw.” Posiada również właściwości oczyszczające. Otrzymuje się ją ze skały krystalicznej. Sól to również „związek chemiczny powstający w reakcji kwasu z zasadą.” (SP PWN). W powiązaniu z solą istnieje w Biblii określenie „sól ziemi”, co definiuje się jako „grupa najwartościowszych osób w jakiejś społeczności.”

W Starym Testamencie sól służyła nie tylko do przyprawiania czy konserwowania (stając się symbolem trwałości) pokarmów ludzkich czy zwierzęcych: „Czy miła potrawa bez soli, a ślaz czy w smaku przyjemny? Dotknąć się tego nie ważę, są niby chleb nieczysty.” Hi 6,6.7 (BT), „A woły i osły uprawiające rolę karmić się będą soloną mieszanką.” Iz 30,24 (BW), lecz przede wszystkim była ona (wg Prawa Mojżeszowego) niezbędnym dodatkiem do każdej ofiary, stanowiąc bodaj najważniejszy symbol – symbol wiecznego Bożego przymierza dla zbawienia ludzkości. Biblia mówi: „Każdy dar należący do ofiary pokarmowej ma być posolony. Niech nie brakuje soli przymierza Boga twego przy żadnej ofierze pokarmowej. Każdy dar posypiesz solą." Kpł 2,13 (BT). Sól staje się tu symbolem więzi i posłuszeństwa między Bogiem a człowiekiem: „Wszystko, co odłożone jest z darów świętych, jakie Izraelici przynoszą Panu, daję na zawsze tobie (mowa o Aaronie), synom twoim i córkom. To jest należność wiekuista, przymierze soli wobec Pana dla ciebie i potomstwa twego wraz z tobą.” Lb 18,13 (BT). „Czyż nie wiecie, że Pan, Bóg Izraela, dał panowanie nad Izraelem, i to na wieki, Dawidowi, jemu i jego potomkom nierozerwalnym przymierzem?” Dosłownie: „przymierzem soli”. 2 Krn 13,5 (BT).

W Biblii czytamy, że kapłani lewiccy posypywali solą ofiary w obrzędzie przebłagania: „A gdy ukończysz oczyszczenie, masz ofiarować młodego cielca bez skazy oraz barana bez skazy spośród mniejszego bydła. Te masz ofiarować przed Panem, a kapłani mają sypać sól i ofiarować je Panu, jako ofiarę całopalną.” Ez 43,23.24 (BT).

W przepisach dotyczących przybytku Mojżesz otrzymał od Pana Boga następujące zalecenie związane z solą: „I znów powiedział Pan do Mojżesza: Weź sobie wonności: żywicę pachnącą, muszelki i galbanum pachnące, i czyste kadzidło, niech będą w równej ilości. Mieszając je uczynisz z tego kadzidło wonne – zrobione tak, jak się robi wonności - posolone, czyste, święte. Zetrzesz na proszek jego części i położysz przed Świadectwem w Namiocie Spotkania, gdzie Ja będę spotykał się z tobą, i będzie to dla was rzecz bardzo święta. Kadzidła w ten sposób przygotowanego nie będziecie robić dla siebie, gdyż poświęcone jest ono dla Pana. Ktokolwiek by zrobił podobne, aby się rozkoszować jego wonią, będzie wykluczony ze swego ludu.” Wj 30,34-38 (BT).

Sól posłużyła Elizeuszowi do oczyszczenia źródła w Jerychu. Biblia mówi: „Mieszkańcy miasta mówili do Elizeusza: Patrz! Położenie miasta jest miłe, jak ty, panie mój, widzisz, lecz woda jest niezdrowa, a ziemia nie daje płodów. On zaś rzekł: Przynieście mi nową misę i włóżcie w nią soli! I przynieśli mu. Wtedy podszedł do źródła wody, wrzucił w nie sól i powiedział: Tak mówi Pan: Uzdrawiam te wody, już odtąd nie wyjdą stąd ani śmierć, ani niepłodność. Wody więc zostały uzdrowione aż po dzień dzisiejszy – według słowa, które wypowiedział Elizeusz.” 2 Krl 2,19-22 (BT).

O zdrowotnym zastosowaniu soli wspomina Ezechiel. Biblia mówi: „A z twoim narodzeniem było tak: Gdy się narodziłaś, nie przecięto twojej pępowiny i nie obmyto cię wodą, aby cię oczyścić, nie wytarto cię solą i nie owinięto w pieluszki.” Ez 16,4 (BW).

Ale uwaga! Sól może mieć też przeciwne znaczenie – może występować w znaczeniu braku życia! Biblia mówi: „Niech nie będzie między wami żadnego mężczyzny ani kobiety, ani rodu, ani pokolenia, którego by serce się odwróciło od Pana, Boga waszego, idąc służyć bogom tych narodów. Nie zechce mu Pan przebaczyć, bo już rozpaliły się gniew i zazdrość Pana przeciwko temu człowiekowi; spadną na niego wszystkie przekleństwa zapisane w tej księdze, a Pan wymaże jego imię spod nieba. Siarka, sól, spalenizna po całej jego ziemi! Nie obsieją jej, nie zakiełkuje, nie urośnie na niej żadna roślina, jak w zagładzie Sodomy, Gomory, Admy i Seboim, które Pan zniszczył w swym gniewie i zapalczywości.” Pwt 29,17.19.22 (BT). „Rzeki zamienia On w pustynię, oazy na ziemię spragnioną, ziemię żyzną na słony ugór skutkiem niegodziwości jej mieszkańców.” Ps 107,33.34 (BT). Podobnie z solą, jako symbolem skazania za bezbożność, postąpił Abimelek. Biblia mówi: „Przez cały ten dzień nacierał Abimelek na miasto, a zdobywszy je wymordował ludność, która w nim była, miasto zaś zburzył i porozrzucał na nim sól.” Sdz 9,45 (BT).

W ST sól pojawia się jeszcze w postaci słupa. Słup ten jest symbolem kary za brak posłuszeństwa i tęsknotą za dotychczasowym życiem. Biblia mówi: „Kiedy zaś on zwlekał, mężowie ci chwycili go, jego żonę i dwie córki za ręce – Pan bowiem litował się nad nim – i wyciągnęli ich, i wyprowadzili poza miasto. A gdy ich już wyprowadzili z miasta, rzekł jeden z nich: Uchodź, abyś ocalił swe życie. Nie oglądaj się za siebie i nie zatrzymuj się nigdzie w tej okolicy, ale szukaj schronienia w górach, bo inaczej zginiesz! Słońce wzeszło już nad ziemią, gdy Lot przybył do Soaru. A wtedy Pan spuścił na Sodomę i Gomorę deszcz siarki i ognia od Pana z nieba. I tak zniszczył te miasta oraz całą okolicę wraz ze wszystkimi mieszkańcami miast, a także roślinność. Żona Lota, która szła za nim, obejrzała się i stała się słupem soli.” Rdz 19,16.17.23-26 (BT).

W czasach starotestamentowych sól była cennym towarem. Może właśnie ze względu na jej wartość, a przede wszystkim omówione powyżej właściwości i symbolikę, Pan Jezus wykorzystał ją w swoim nauczaniu.

W Kazaniu na Górze odniesienie do soli ziemi jest zachętą dla „grupy najwartościowszych osób w społeczności”, czyli aktualnie dla Kościoła chrześcijańskiego, do dawania świadectwa o Jezusie. Biblia mówi: „Wy jesteście solą dla ziemi.” Mt 5,13 (BT). Jest to nawiązanie do smakowych i konserwujących właściwości soli, a w praktyce oznacza to nakaz: „Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu! Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, będzie potępiony.” Mk 16,15.16 (BT). „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody ... Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem.” Mt 28,19.20 (BT).

Być wartościową solą ziemi może oznaczać „przyprawianie” życia miłością, dobrocią, Bożą nauką i „konserwowanie” go wytrwałym postępowaniem w zgodzie z biblijnymi zasadami. Jeśli powierzona misja nie będzie przez uczniów właściwie wypełniana, mogą być oni przyrównani do zwietrzałej soli. Biblia mówi: „Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją posolić? Na nic się już nie przyda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi.” Mt 5,13 (BT).

Tekst: „Wy jesteście solą dla ziemi.” Mt 5,13 (BT), można zinterpretować jeszcze inaczej: w czasach starotestamentowych stosowano naturalny nawóz do ziemi zawierający sól. Nawet jeszcze dzisiaj niektóre plemiona Beduinów stosują go pod nazwą „sól”. Pan Jezus, nawiązując do nawozu użyźniającego glebę i poprawiającego jej urodzaj, stosuje analogię do swoich uczniów. To właśnie oni mają pracować nad „użyźnianiem” serc ku wydawaniu owoców Ducha Świętego.

Jednak, „Czy może niewidomy prowadzić niewidomego? Czy nie wpadną w dół obydwaj? Uczeń nie przewyższa nauczyciela. Lecz każdy, dopiero w pełni wykształcony, będzie jak jego nauczyciel.” Łk 6,39.40 (BT). Prawdziwy czciciel Boga, a Biblia mówi, że: „Lecz nadchodzi godzina i teraz jest, kiedy prawdziwi czciciele będą oddawali Ojcu cześć w duchu i w prawdzie; bo i Ojciec takich szuka, którzy by mu tak cześć oddawali.” J 4,23 (BW), zawsze będzie jak wartościowa sól: „w pełni wykształcony”, miłujący, taktowny, współczujący, zdolny do udzielania rad, umacniania i wywierania dobroczynnego wpływu. Biblia mówi: „Wobec obcych postępujcie mądrze, wyzyskując każdą chwilę sposobną. Mowa wasza, zawsze miła, niech będzie zaprawiona solą, tak byście wiedzieli, jak należy każdemu odpowiadać.” Kol 4,5.6 (BT).

Tekst „Bo każdy ogniem będzie posolony” Mk 9,49 (BT) przypis w Biblii Tysiąclecia tłumaczy następująco: w drodze do zbawienia życie chrześcijanina należy poddać ogniowej próbie: „Wy bowiem jesteście przez wiarę strzeżeni mocą Bożą dla zbawienia. Dlatego radujcie się, choć teraz musicie doznać trochę smutku z powodu różnorodnych doświadczeń. Przez to wartość waszej wiary okaże się o wiele cenniejsza od zniszczalnego złota, które przecież próbuje się w ogniu, na sławę, chwałę i cześć przy objawieniu Jezusa Chrystusa” 1 P 1,5-7 (BT), jak ofiarę poddaje się działaniu soli (Kpł 2,13).

Ten sam fragment: „Albowiem każdy ogniem będzie osolony.” Mk 9,49 (BW), można wyjaśnić inaczej. Wcześniejsze teksty wskazują bowiem na osoby gorszące swoim zachowaniem. Biblia mówi: „A kto by zgorszył jednego z tych maluczkich, którzy wierzą, temu lepiej by było, by zawiesić na jego szyi kamień młyński, a jego wrzucić do morza.” (w. 42). Można więc pokusić się o stwierdzenie, że każdy gorszyciel (ten przyrównany do zwietrzałej soli) będzie „osolony” ogniem, czyli ma „pójść do piekła, w ogień nieugaszony.” (w. 43). Nadmieńmy: „Ogień nieugaszony” znaczy niszczący wszystko doszczętnie. Biblia mówi: „Zaiste, bezbożni wyginą, a nieprzyjaciele Pana są jak ogień w piecu, zniszczeją, pójdą z dymem.” Ps. 37,20 (BW). „…I spadł z nieba ogień, i pochłonął ich.” Ap 20,9 (BW).

Podsumowanie. Soli przypisuje się wiele znaczeń. Symbolizuje ona np. uzdrowienie, niezniszczalność, trwałość, oczyszczenie, mądrość, lojalność, przymierze, przyjaźń, jałowość, gorycz czy zniszczenie. Obecnie jest to tak znana i tania substancja, że nie zastanawiamy się nad tymi znaczeniami. A może warto by było? Biblia mówi: „Miejcie sól w sobie i zachowujcie pokój między sobą!” Mk 9,50 (BT). Pokój z Bogiem i pokój z innymi, to nie tylko brak konfliktów, ale przede wszystkim obecność Chrystusa i Jego ducha poświęcenia. Należy więc zwrócić się do ludzi, których życie straciło smak i sens, i wyciągnąć do nich rękę z odrobiną soli - Bożej miłości, troski i poświęcenia. „Niech nikt nie szuka własnego dobra, lecz dobra bliźniego!” 1 Kor 10,24 (BT).

Aktualnie jesteś offline